Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Wie is de Mol’ valt gewoonweg niet te negeren

Cultuur

Maaike Bos

© ANP Kippa
tv-recensie

Het nieuwe seizoen is zaterdag begonnen. En dan weten 2,7 miljoen kijkers dat ik op het achttiende seizoen van ‘Wie is de Mol’ doel. Dit programma is definitief de kip met de gouden eieren van AvroTros. 

De kijkcijfers doen het Achtuurjournaal verbleken, er is een heuse fan-nieuwssite (Tunnelvisie) en de spin-off ‘Moltalk’ is op zichzelf al geestig sinds ex-deelnemers Chris Zegers en Margriet van der Linden het presenteren. Met een mengeling van gegiechel, wild gespeculeer en ‘serieuze analyse’ praten ze met voormalige deelnemers over wie in het nieuwe spel verdacht was.

Lees verder na de advertentie

Voor de leek: de kandidaten ontmoeten elkaar in een onbekend land en vallen vervolgens één voor één ten prooi aan het dubbelspel van de Mol, zoals presentator Art Rooijakkers het uitlegt. Deze saboteur moet met vals spel zorgen dat de kandidaten minder geld voor de pot verdienen. Het spel is vooral een oefening in nergens op vertrouwen. De grootste bom onder dit nieuwe seizoen was dat de tien deelnemers helemaal niet in één stad waren, maar in duo’s waren uitgesmeerd over vijf landen in Russische richting. Presentator Jan Versteegh zat met partner in ­Oekraïne, modeontwerpster Olcay Gulsen in Kazachstan, de anderen in Armenië, Azerbeidzjan en Rusland zelf. Volgende week maken ze in ­Georgië pas samen een nieuwe start. Nu is ‘WIDM’ zo leuk omdat niets is wat het lijkt, maar dit doet toch wat met je basisvertrouwen – als zelfs de eenheid van de groep een illusie blijkt.

Ik hoor niet tot de ‘molloten’ die de hele week met een notitieboekje piekeren over verborgen aanwijzingen van de mol.

Dat brengt me op een fascinerende dynamiek rond ‘WIDM’: of mensen snappen niks van die zenuwachtig rennende en zoekende mensen en kijken het programma pertinent niet, of ze vallen er een keer voor en zijn sindsdien hooked. Daarin bestaan gradaties; ik hoor niet tot de ‘molloten’ die de hele week met een notitieboekje piekeren over verborgen aanwijzingen van de mol. Het is maar een spelletje hoor.

Strategie en verraad

Tegelijk is het veel meer dan dat. Het is voor de kandidaten een balanceeroefening tussen strategie en verraad, tussen bondgenootschappen smeden (‘bondjes’) en liegen, tussen hun best doen en expres falen om de anderen op een dwaalspoor over de mol te brengen. In 2015 was de deelname van NOS-nieuwslezer Rik van de Westelaken nog voer voor discussie. Een journalist moet betrouwbaar de waarheid brengen – kan hij dan aan dit programma meedoen? Van de Westelaken was zo goed in konkelen dat hij won. Toch wist het publiek een scheiding aan te houden tussen spel en werkelijkheid. Zo maakte hij de weg vrij voor andere kandidaten die het in hun carrière moeten hebben van hun waarachtigheid. Over NOS-journaalpresentatrice Simone Weimans of filosoof-schrijver Stine Jensen dit jaar klinkt nog geen woord. En dat terwijl Jensen meteen haar mede-kandidaten vitale informatie onthield over de kluis die ze moesten vinden.

Het lijkt mij weleens leuk om te weten hoe lang na afloop de deelnemers de eenmaal geleerde, valse kwaliteiten nog in praktijk brengen.

Dit programma haalt het slechte in mensen naar boven en ze mogen daar lekker aan toegeven. Des te geiniger was het dat cabaretier Emilio Guzman nog twijfelde toen hij twee jokers vond. Zou hij ze stiekem voor zichzelf durven houden of nog eerlijk delen met partner Jensen? De overgang naar ‘slecht zijn’ vergt gewenning. Het lijkt mij weleens leuk om te weten hoe lang na afloop de deelnemers de eenmaal geleerde, valse kwaliteiten nog in praktijk brengen.

Deel dit artikel

Ik hoor niet tot de ‘molloten’ die de hele week met een notitieboekje piekeren over verborgen aanwijzingen van de mol.

Het lijkt mij weleens leuk om te weten hoe lang na afloop de deelnemers de eenmaal geleerde, valse kwaliteiten nog in praktijk brengen.