Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Wie is de Mol?' bewijst dat niets zeker is in menselijk gedrag

Cultuur

Maaike Bos

Winnaar Ruben Hein en 'mol' Jan Versteegh. © ANP
TV-COLUMN

De bloedfanatieke Jan Versteegh is de Mol, de saboterende Ruben Hein blijkt onschuldig. On-ge-loof-lijk. Na de finale van 'Wie is de Mol?' zaterdag was het breaking news op alle zichzelf respecterende nieuwskanalen. 

Ik was verbijsterd door de kracht van collectieve tunnelvisie: wie Jan niet als verdachte kon zien, zag de evidente bewijzen werkelijk niet. Dit programma bewijst dat niets zeker is in menselijk gedrag. 

Lees verder na de advertentie

"Ik zal nooit meer beweren dat ik enigszins mensenkennis heb", lachte finalist Olcay Gulsen haar desillusie weg. Ze vertrouwde Jan blind als medespeler. Zo geloofwaardig kunnen mensen dus liegen, en zo moeizaam komen anderen los van onterechte verdachtmakingen. Van mij mag dit spel verplichte lesstof worden voor rechtenstudenten in een vak rechterlijke dwalingen.

Andes

Des te mooier is het dat Stef Biemans voor zijn nieuwe VPRO-reisserie 'Over de rug van de Andes' wél gaandeweg van visie op zijn onderwerp verandert. Hij reist langs het Andesgebergte om te ontdekken hoe Zuid-Amerika ervoor staat. En ja, Biemans behoort tot de geijkte zachtaardige, intellectuele VPRO-jongens met een reisserie, die ik vorige maand beschreef. Het maakt zijn werk niet minder. Zijn samenvattingen zijn bijna poëtisch en zijn gesprekjes met mensen ontroerend.

We zijn misschien op onszelf teruggeworpen, maar Wie is de Mol? laat zien dat we heus andere manieren vinden om lekker groepsdieren te zijn

Gisteren onderzocht hij hoe de Chilenen zo massaal depressief kunnen zijn terwijl hun economie de beste is van het hele continent. Biemans dacht dat het wel aan het kapitalisme van wijlen Pinochet zou liggen: consumentisme, individualisme, torenhoge schulden. De Chilenen zijn alleen maar aan het werk en zien hun kinderen nauwelijks.

Toch stelt Biemans zich open voor een andere verklaring na contact met een bijzondere Mapuche-indiaan aan de grens met Argentinië. Zijn ironie verdampt als de rookwolken van het heilige kampvuur.

De indiaan vertelt over de vulkaan als bron van levenswijsheid. Via rookwolken communiceert die met de rook van het kampvuur, en zo met de indianen. Biemans vertelt: "Het kampvuur zei dat het niet zo goed gaat met de jongeren in het dorp. En toen antwoordde de vulkaan dat hij wist waarom. Hij had het over een onvervulbaar verlangen naar een modern leven."

Saamhorigheid

De echte bron van ongeluk in Chili is dat het kapitalisme mensen gelijke kansen belooft als ze maar hard studeren, terwijl die gelijkheid niet bestaat. Een indiaan moet zijn verbondenheid met familie en de natuur verloochenen als hij dokter of advocaat wil zijn, wat alleen kan in hoofdstad Santiago. "De saamhorigheid is weg", concludeert Biemans. "Mensen staan er steeds meer alleen voor. In Europa hebben we daar al langer last van, maar in Zuid-Amerika is het nieuw."

Goh. Nu zegt Stef Biemans ook wat over ons. Hij woont al veertien jaar in Nicaragua en ziet op afstand misschien beter wat we hier missen en willen compenseren.

Is het namelijk niet zonderling dat een televisiespelletje als 'Wie is de Mol?' zoveel mensen kan verbinden? Op een regenachtige zaterdagavond verschijnt een menigte in het Vondelpark en staren 3,2 miljoen mensen naar de buis. Iedereen heeft het weer eens over hetzelfde, en maakt weer iets gelijktijdig mee. We zijn misschien op onszelf teruggeworpen, maar De Mol laat zien dat we heus andere manieren vinden om lekker groepsdieren te zijn.

Lees hier meer columns over televisie van Renate van der Bas en Maaike Bos.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

We zijn misschien op onszelf teruggeworpen, maar Wie is de Mol? laat zien dat we heus andere manieren vinden om lekker groepsdieren te zijn