Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘U mag daar even plaatsnemen’ is niets om u aan te ergeren

Cultuur

Peter-Arno Coppen

© anp
taal

Dit moet wel een van de meest gerapporteerde taalergernissen aller tijden zijn: dat ze in het ziekenhuis tegen je zeggen ‘U mag daar even plaatsnemen’, of ‘U mag uw mouw opstropen’. Alsof je ergens toestemming voor verleend wordt! 

Je zegt daar natuurlijk niets van in zo’n omgeving waar je wel wat anders aan je hoofd hebt, maar als je eenmaal weer geheel hersteld thuis zit denk je er toch met lichte ergernis aan terug.

Lees verder na de advertentie
U krijgt geen toestemming, maar informatie over het protocol

Ik moet hier al herhaaldelijk over geschreven hebben (niet alleen in deze rubriek), maar mensen blijven zich hier maar aan storen. Dus zeg ik het nog maar eens: erger u niet, want dit is volkomen onterecht.

Het hulpwerkwoord ‘mogen’ is een modaal hulpwerkwoord, met een modale betekenis. Modale betekenissen gaan over mogelijkheden en wenselijkheden. ‘U mag’ is de laagste graad van wenselijkheid, en in de juiste machtsverhoudingen daardoor ook de laagste graad van mogelijkheid.

Als mensen zeggen dat je ergens mag plaatsnemen geven ze daarmee aan dat het in de gegeven situatie wenselijk is dat je daar plaatsneemt. Protocollaire wenselijkheid, zou je dat kunnen noemen. Daarom komt die betekenis vaak voor in formele situaties, waarbij opeenvolgende stappen vastliggen. Elke volgende stap is dan wenselijk, en vanaf een bepaald moment mogelijk. Dan zeggen mensen ‘U mag nu dit doen’.

De verpleegkundige of arts is de regisseur van dit protocol. Iemand die hier een toestemming in ziet, schat de formele situatie niet goed in, en doet net alsof er een vrije keuze is die door een machthebber belemmerd wordt. U krijgt echter geen toestemming, maar informatie over het protocol.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Deel dit artikel

U krijgt geen toestemming, maar informatie over het protocol