Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'(Taal)nazi' als scheldwoord

Cultuur

Ton den Boon

De lijsttrekker Thierry Baudet (Forum voor Democratie) voor aanvang van een debat in De Balie in Amsterdam. © ANP
Taal

"Het is niet de, maar het FvD, want forum is een het-woord." Onze 17-jarige dochter (zonder extreme denkbeelden) laat me de groepsapp lezen waarin ze heeft gereageerd op een jongen die zich laatdunkend uitlaat over 'de racist Theo Hiddema'.

"Je hebt gelijk", zeg ik, "de kern van Forum voor Democratie is forum, een het-woord, dus het is 'het FVD'." "Ja, maar lees even verder." In zijn reactie op haar taalcommentaar valt meteen het woord 'taalnazi', waarna het vonnis wordt geveld: 'En ik houd niet van nazi's.' "Je bent geframed", concludeer ik.

Lees verder na de advertentie

Woorden als nazi liggen sommige mensen in de mond bestorven. Zíj maken de juiste keuzes en de anderen, met foute ideeën, óf zij die het wagen hun uitspraken te nuanceren of te bekritiseren, zijn nazi's. Nazi is afgevlakt tot een scheldwoord. Dat heet woordinflatie. Maar het blijft een woord dat pijn doet. Ook als nazi wordt gebruikt in de oorspronkelijke betekenis, voelt het aan als een dolksteek. Deze week werd Lucebert, onze grootste dichter sinds Vondel, van nazisme beschuldigd en (bv. door schrijver Peter Buwalda) een nazi genoemd.

Nazi is synoniem van nationaal-socialist, maar heeft een andere gevoelswaarde. Een nationaal-socialist is iemand die (al dan niet weloverwogen) een niet goed te praten gedachtengoed aanhangt. Maar een nazi is ook nog eens een wreed en slecht mens.

Door zijn denkbeelden en eigen keuzes tijdens WOII, die nu aan het licht komen, wankelt de reputatie van Lucebert. Door die keuzes te beschrijven in termen van nazisme, zoals de media doen, wordt de reputatieschade onnodig versterkt. 

Tips: mail naar tdb@taalbank.nl

Elke dag bespreekt Peter-Arno Coppen of Van Dale-hoofdredacteur Ton den Boon een taalkwestie. Lees meer taalrubrieken op trouw.nl/taal.

Deel dit artikel