Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Oedipus': een sombere, moderne thriller in een realistische entourage

Cultuur

Alexander Hiskemuller

Hans Kesting (Oedipus) en Marieke Heebink (Iocaste). © foto:© Jan Versweyveld
Theaterrecensie

Toneelgroep Amsterdam
Oedipus
★★★★☆

Sophocles' 'Oedipus' (± 430 v.Chr.) gaat over de koning in spe van Thebe, die zonder het te weten de grootste misdaden heeft begaan. Het draaide bij de Griekse tragedieschrijver om de vraag of de mens in staat is zijn lotsbestemming te beïnvloeden.

Lees verder na de advertentie

De jonge Britse regisseur Robert Icke is daar in zijn bewerking bij Toneelgroep Amsterdam behoorlijk somber over. Hij trekt het verhaal naar het hier en nu, maakt er een Borgen-achtige thriller van en laat zo zien dat ook de moderne 'maakbare' mens zijn lot nooit in eigen hand heeft.

Icke's keuze om met een flashback te eindigen is hardvochtig en poëtisch tegelijk

Oedipus (Hans Kesting) wordt door Icke neergezet als pragmatisch politicus aan de vooravond van de verkiezingsuitslag. De polls zijn goed, er heerst een feeststemming. Geen twijfel mogelijk: Oedipus gaat het land leiden. Aan ambitie geen gebrek en aan idealen ook niet: hij wil een goed leider zijn. Maar zijn belofte om de waarheid achter de dood van zijn voorganger Laius te achterhalen, stuit op verzet van spindoctor Creon (Aus Greidanus jr.). Door een voorspelling van de ziener Tiresias (Hugo Koolschijn) rust er bovendien een doem op de overwinningsroes.

Hoe rationeel en integer hij ook met de precaire onthullingen uit het onderzoek naar de dood van Laius wil omgaan, hij blijkt 'ziende blind' geweest en kan maar geen vat op de ontwikkelingen krijgen. Zijn vrouw Iocaste (Marieke Heebink) is niet voor niets continu op zoek naar haar bril, terwijl op de achtergrond het kantoor op weg naar de eindzege alvast wordt leeggeruimd. Door aangewakkerde twijfel begint Oedipus' ogenschijnlijk perfecte familie ook barstjes te vertonen.

Het actualiseren is met veel gevoel voor menselijk detail gedaan, wat bijvoorbeeld resulteert in een mooi vader-zoongesprek tussen Oedipus en Polynices (Harm Duco Schut) over diens homoseksualiteit. In hoe Oedipus met de bejaarde Merope (Frieda Pittoors) omgaat, haar licht zeurende aanwezigheid wegwappert wegens tijdgebrek, zie je een pijnlijke hedendaagse moeder-zoonrelatie. Alleen de rol van de ziener is geforceerd in deze hyperrealistische entourage.

Onderkoelde waanzin

Maar wow, die acteurs! Hoe verder het kantoor wordt ontmanteld, hoe meer ruimte er vrijkomt voor hun spel. Om in te lijsten is de scène waarin stukje bij beetje 'aankomt' dat Iocaste eigenlijk Oedipus' moeder is. Heebink en Kesting klauwen zich op de enig overgebleven nare kantoordesignbank in elkaar vast en gaan van ontzetting naar onderkoelde waanzin. Icke's keuze om met een flashback te eindigen, toen er nog sprake was van hoop en toekomst, is hardvochtig en poëtisch tegelijk.

Hoe mooi is misschien de onwetendheid.

Lees ook: Hans Kesting over zijn rol als Oedipus

Een interview met de acteur, die nu eens geen rotzak of nare macho speelt

Elke week worden nieuwe voorstellingen besproken door onze recensenten. De bevindingen vindt u in dit dossier: trouw.nl/theaterrecensies.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Icke's keuze om met een flashback te eindigen is hardvochtig en poëtisch tegelijk