Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Nicolaas op oorlogspad' laat zien hoe de Tweede Wereldoorlog in deze tijd voortleeft

Cultuur

Maaike Bos

Nicolaas: 'Ik had heel even mijn eigen 'band of brothers'.' © Maaike Bos
TV-recensie

O wat staat Nicolaas Veul misplaatst op de cover van de VPRO-gids deze week: chillend met een gameconsole en selfiestick midden in een Tweede Wereldoorlogsituatie. 

Dat 'oei-gevoel' is exact het punt, ontdekte ik in zijn reportageserie 'Nicolaas op oorlogspad' donderdag. Iedereen zegt wel dat we die oorlog niet mogen vergeten, maar wij van nu kúnnen er niet midden in staan. We kunnen er niet bij, want we zijn er nooit bij geweest. Hoe doen we dat dan: die oorlog nooit vergeten?

Lees verder na de advertentie

Dat onderzoekt Nicolaas eerlijk in de aanloop naar 4 mei. Hij kickt ook gewoon op boeken, films en games over de Tweede Wereldoorlog en wil onderzoeken hoe acceptabel of pervers zijn motieven zijn. In 'Superstream Me' (2015) met Tim den Besten filmde hij al alles van zichzelf, dus hij zal zichzelf vast niet sparen.

In 'Call of Duty' kun je Duitsers neerknallen terwijl je zelf oneindig veel levens hebt

In de eerste aflevering zoekt hij de oorlog in hedendaagse versies. Hij mag in Normandië meedoen met een re-enactment van een historische veldslag, mits hij een serieuze rol speelt. Nou, deze 'war correspondent' in zijn groene pakje blijft wel lang ongemakkelijk lachen, bij wijze van verontschuldiging. "Je komt uit Illinois", vermaant de 'sergeant' hem fijntjes. Dus: gooi jezelf erin en spreek Engels.

Kick

Dan klinkt het "Fire! Go!". Om hem heen barst het gevecht los. "Oh it sounds so real!", roept Nicolaas nog, half uit zijn spel. Maar hij ervaart de kick. "Samen met je kameraden boven jezelf uitstijgen, bezig zijn met goed en kwaad, even een held zijn en iets betekenen", somt hij achteraf op, "daar zit iets heroïsch en romantisch in". De sergeant citeert de vroegere oorlogscorrespondent Michael Herr: "Als oorlog geen kick gaf, zou niemand oorlog voeren." Het is dus oké dat ik het vet vind, zie je hem denken.

Op een gamers-battle duikt hij pas echt in zijn rol wanneer hij samen met allemaal bleke koppies achter hun scherm de Tweede Wereldoorloggame 'Call of Duty 2' speelt. Teamleider Jessica (22) speelt om 'de sfeer van de oorlog te voelen': Duitsers neerknallen tussen die mooie kapotgeschoten dorpjes. "En zelf oneindig veel levens hebben", voegt Nicolaas toe.

Het is een schrijnende paradox die Nicolaas van de oorlog laat zien

Hij geneert zich als hij later oud-militair Paul Moerman (101) spreekt. De oorlog was smerig, verschrikkelijk, vol doodsangst. Geen tijd voor diepe broederbanden. Moerman draagt de oorlog altijd met zich mee. Hij gaat niet van huis zonder een bordje met namen van gevallenen uit zijn peloton om zijn nek.

Het is een schrijnende paradox die Nicolaas van de oorlog laat zien. Mensen van toen hebben hem eeuwig in zich, ook in vredestijd. Mensen van nu zoeken hem in spellen en spullen maar vinden hem nooit in zichzelf. "Die oorlog heeft een wonderlijke aantrekkingskracht", zegt Nicolaas, "maar ik zie de kloof. Je kunt de oorlog niet begrijpen als de kogels je niet om de oren vliegen."

Wel schieten, niet geschoten worden - díe decadentie zag ik dus op de cover. Volgende week spreekt Nicolaas mensen die nazi-parafernalia koesteren, dan wordt het al glibberiger. Deze tv-maker probeert echt eerlijk de balans op te maken hoe de Tweede Wereldoorlog in deze tijd voortleeft. Hij durft.

Renate van der Bas en Maaike Bos schrijven beurtelings tv-recensies voor Trouw.  Lees in ons dossier meer tv-recensies. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

In 'Call of Duty' kun je Duitsers neerknallen terwijl je zelf oneindig veel levens hebt

Het is een schrijnende paradox die Nicolaas van de oorlog laat zien