Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het was een gave middag maar ik word, denk ik, toch geen componist'

Cultuur

Frederike Berntsen

Presentatrice Dieuwertje Blok kijkt toe terwijl Steijn (11) de app van componist Michel van der Aa uitprobeert op de iPad. © Jean-Pierre Jans

Wat is het geheim van componeren? Michel van der Aa legt het uit aan acht-plussers en weet ze van hun telefoontjes los te weken.

Een zitje op het podium, een projectiedoek tegen de achterwand: op een paar kiekjes uit het familiealbum is Michel van der Aa te zien als jochie op gitaar, zo is het allemaal begonnen. Als tiener speelde hij muziek van The Beatles in een bandje en bedacht hij zijn eerste noten.

Lees verder na de advertentie

Wat is het geheim van componeren? Dat was de vraag voor kinderen vanaf acht jaar, gisteren in het Amsterdamse Muziekgebouw aan 't IJ. Componist Michel van der Aa (1970), die wereldwijd furore maakte met zijn multimediale werken, deed gisteren uit de doeken hoe boeiend het is om een werk voor iemand te componeren.

Smartpho­ne­scherm­pjes gaan over op de sluimerstand, het gefluister valt stil

Op sneakers en relaxed als altijd vertelt Van der Aa over zijn 'Violin Concerto' uit 2014, dat hij schreef voor Janine Jansen. Voordat hij achter zijn schrijftafel kroop, babbelde hij met de violiste, dronken ze een kopje thee, maakten ze een wandelingetje. Op die manier kwam hij erachter wat voor karakter Jansen heeft. Het stuk moest haar passen als een handschoen.

Hout doormidden

Een paar beelden laten niet alleen de violiste in actie zien, maar ook een musicus uit het begeleidend Concertgebouworkest, die een stuk hout doormidden breekt op zijn knie. Beelden en klanken die tot de verbeelding spreken. Volgens Van der Aa is het een soort rockconcert geworden.

Ondertussen in de zaal: een stel vriendjes op rij acht zit erop los te WhatsAppen. Ook als Mick Stirling plaatsneemt achter zijn cello om Van der Aa's 'Oog' voor cello en soundtrack te spelen. Maar naarmate de wisselwerking tussen Stirling en het elektronische geratel en geruis via de speakers toeneemt, worden de oren meer getriggerd. Smartphoneschermpjes gaan over op de sluimerstand, het gefluister valt stil.

Van der Aa demonstreert een app die hij heeft ontwikkeld, 'The Book of Sand', een interactieve liedcyclus. Via het projectiedoek kan de bezoeker meekijken op Van der Aa's iPad. Steijn (11 jaar) uit het publiek wil wel op het podium proberen hoe de app werkt. Op de iPad moet je swipen tussen verschillende muzikale lagen, waarin de zangeres die in de app optreedt te volgen is.

Voor Máxima

Worden kinderen daar enthousiast van? Een klein onderzoek na afloop leert dat Steijn straaljagerpiloot wil worden, maar dat hij ook viool speelt. Steijn: "Meestal speel ik klassiek, en soms popliedjes - dat laatste niet zo vaak, want daar luister ik al naar. Dit was een gave middag, met niet alleen klassiek. Maar ik wil denk ik toch geen componist worden."

k componeer zelf ook en ik speel mijn eigen stukken op piano. Mijn grote voorbeeld is Wibi Soerjadi

Joël (12 jaar)

Er zijn er ook die wél muzikale ambities hebben. Vlak voor Van der Aa's optreden leiden leerlingen van de Sweelinck Academie - de jongtalentopleiding van het Conservatorium van Amsterdam - de middag in. In de entreehal klinkt 'Pandora' van compositiestudent Floris Heijdra.

Een van de academieleerlingen is Joël (12 jaar), hij komt inspiratie opdoen bij Van der Aa. "Ik componeer zelf ook en ik speel mijn eigen stukken op piano. Mijn grote voorbeeld is Wibi Soerjadi", zegt hij. "Misschien ga ik in mijn volgende compositie wel meer doen met de computer, net als Michel van der Aa. Mijn mooiste stuk tot nu toe is 'Herinneringen' voor piano, dat ik voor koningin Máxima mocht schrijven."

Lees ook: Psalmen zijn een onuitputtelijke bron van inspiratie
Met psalmteksten had componist Michel van der Aa zich nooit beziggehouden en toch kon hij zich er meteen in vinden. 'Voor mij was het noodzakelijk om woorden als God en Heer eruit te filteren. Mijn eerste impuls was dat ik de zinnen universeler wilde maken en wilde ontdoen van een al te specifieke religieuze opzet.'

Deel dit artikel

Smartpho­ne­scherm­pjes gaan over op de sluimerstand, het gefluister valt stil

k componeer zelf ook en ik speel mijn eigen stukken op piano. Mijn grote voorbeeld is Wibi Soerjadi

Joël (12 jaar)