Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Gesualdo', met haar hemelse muziek en sadistisch geweld, is grandioos mislukt

Cultuur

Hanny Alkema

© Sofie Knijff
recensie

De Warme Winkel
Nederlands Kamerkoor, Gesualdo
Holland Festival
**

Een plateau met vier gebogen, menselijke naakten, die door een man in brokaten jasje als een drumstel worden gestreeld. Én zo te horen zeer venijnig getest. Prompt daarop een in stemmig zwart gekleed, tienkoppig koor, dat een wonderschone madrigaal ten gehore brengt.

Lees verder na de advertentie

Het is een veelbelovend begin van 'Gesualdo', de voorstelling van De Warme Winkel (DWW) en het Nederlands Kamerkoor over Carlo Gesualdo (1566-1613). Deze Italiaanse componist verwierf niet alleen faam met zijn ragfijne en verheven muziek, maar evenzeer met zijn reputatie als sadist en moordenaar. Zo geselde hij anderen en zichzelf, kapte een bos omdat het ruisen der bladeren hem hinderde bij het componeren, dronk menstruatiebloed als medicijn, en vermoordde hij - uiterst gewelddadig - zijn vrouw en haar minnaar.

Hoe jammer, dat de meeste scènes in nogal voorspelbare liederlijkheid blijven hangen

Zulke extremen, gruwel en gratie, proberen vorm te geven via de koppeling van anarchie (DWW) en esthetiek (Nederlands Kamerkoor), is een spannend concept. Een absoluut Holland Festival-waardig experiment, dat alles in zich heeft, van provocatie tot sublimering.

En wat wordt er bloedmooi gezongen. En wat is het contrast met de seksueel getinte wreedheid in de speelscènes groot. Word je het ene moment in de ziel geraakt, dan weer moet je je verhouden tot in oogballen gestoken naalden, neppiemels of een schaar die lippen gaat doorklieven. En die worden in een ambiance van zuurstokroze gordijnen en kale boomstammen ook nog eens in detail op een scherm geprojecteerd.

Grandguignol

Het bloederige en lacherig makende genre grandguignol is nooit ver weg. En passant legt DWW ook verbanden met andere omstreden kunstuitingen. Er is een poepvariant op de plasseksfoto van Andres Serrano (Groninger Museum, 1997). En de overspelmoord wordt niet met steekwapens gepleegd, maar met een kettingzaag à la 'Tirza' (Grunberg).

Hoe jammer, dat de meeste scènes in nogal voorspelbare liederlijkheid blijven hangen. Hier en daar is immers nog wel een aparte synthese ontstaan, zoals in een soort koraalduet tussen actrice Mara van Vlijmen en vijf madrigalisten. Of in die openingsscène: de pijn van het creëren voordat iets moois kan ontstaan. En na de brute moord eindigt de slotscène in enkel nog hemelse klanken, en ogen moordwapens, in organza neergelegd, plots als kunstvoorwerpen. Wat onverwacht toch nog een minigolfje ontroering veroorzaakt.

Tja, ware schoonheid grijpt aan. Als DWW en Kamerkoor langer samen hadden kunnen repeteren - praktisch onmogelijk - dan was er wellicht die bedoelde diepere, meer associatieve laag ontstaan. Zonder dat ook die ene zanger uit de kleren hoefde te gaan. Nu is 'Gesualdo' als geheel, als muziektheater (met de nadruk op theater) in feite een grandioze mislukking.

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. U leest ze hier.

Lees ook: Hoe maak je een voorstelling over Gesualdo, die hemelse muziek maakte maar een gruwelijk leven leidde?

Het gruwelijke leven en de hemelse composities van Carlo Gesualdo worden belicht in een productie van het Nederlands Kamerkoor en De Warme Winkel. 'Die moord staat op elk affiche als publiekstrekker.'

Deel dit artikel

Hoe jammer, dat de meeste scènes in nogal voorspelbare liederlijkheid blijven hangen