Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Dorian' is een wellustige aanklacht tegen kunstvermarkting

Cultuur

Hanny Alkema

© Reyer Boxem
recensie

Theater
Dorian
Noord Nederlands Toneel
★★★★☆

Oscar Wilde, prototype van de excentrieke dandy, zou zich er vast mee hebben geamuseerd. 'Dorian' van het Noord Nederlands Toneel is de meest krankjorume bewerking ooit van diens enige roman, het klassiek geworden 'Het portret van Dorian Gray' uit 1890.

Lees verder na de advertentie

Tientallen keren is het boek verfilmd, voor toneel bewerkt en zelfs voor opera. Half oktober komt er nog een poppentheaterversie (Ulrike Quade Compagnie). Het thema, het beeld als spiegel van de ziel, blijft intrigeren. Maar het boek is ook een rake verhandeling over kunst en schoonheid.

Vooral dat laatste moet de uit België aangetrokken theatermaker, beeldend kunstenaar en modeontwerper Christophe Coppens hebben aangesproken. In de radicale bewerking, die hij met schrijver Javier Barcala maakte, neemt hij de hedendaagse kunstwereld onder de loep én op de hak. Als regisseur, decor- en kostuumontwerper.

Pact met de duivel

De anekdote van de beeldschone jongeman, die een pact met de duivel sluit om eeuwig jong te kunnen blijven terwijl zijn achter slot en grendel opgeborgen portret zijn veroudering weergeeft, is nog wel een rood lijntje. Verder is de voorstelling vooral een even uitbundige als bizarre performance. Ongeremd leggen scènes, (pop)muziek en beelden de vinger op de glamour en de vermarkting die van lieverlee de waarde en zin van kunst bepalen. Of verdringen.

De radicale bewerking van het beroemde werk van Oscar Wilde is een even uitbundige als bizarre performance

Kunst is al showbizz. Kunstwerken voor een expositie worden swingend opgebracht als in een musical. Schaars geklede meisjes draaien ter verhoging van de sfeer sexy met hun kontjes. Namedropping wordt als dikdoenerig én associatief element ingezet, kreten als 'kunst kun je mindfucken' verwijzen naar leegheid en vermeende maakbaarheid.

Scherp en glad

'Dorian' is een aanklacht die zich zo aanstekelijk wellustig in zijn eigen (nep)beeldvorming wentelt, dat je voor lief neemt dat er soms niks van klopt. Of dat een verwijzing naar de actualiteit soms wat plat is. Zo is het titelpersonage, een gespierde Bram van der Heijden, hier een jeugdige vluchteling (ama).

Maar de eigenlijke hoofdrol is de mecenas die dit titelpersonage de artiestennaam Dorian Gray opdringt. Scherp en glad gespeeld door Bien de Moor. Popperig bepruikt en extravagant gekostumeerd is zij een mix van Marijke Helwegen en Mathilde Willink die haar plaats opeist tussen de opdringende jeugd. Tegelijkertijd is ze een listige trendsetter die jong talent puur ten eigenbaat manipuleert.

Overdrijven is ook een kunst, denk je als vanzelf. Een vrolijk makende constatering ditmaal. En tegelijk een klemmende vraag: gaat het nou om kunst, kitsch of camp?

Tournee t/m 14-12. Voor meer info: www.nnt.nl/dorian

Elke week bespreken onze recensenten nieuwe voorstellingen. U leest ze hier.

Lees ook:

Een mooie man spelen, hoe doe je dat? 'Lukt het niet, dan trek ik toch gewoon mijn shirt omhoog...'

 Bram van der Heijden (32) speelt de beeldschone Dorian Gray, de jonge man die iedereen in katzwijm doet vallen als hij binnenkomt. "Ik werd daar best onzeker van. Ik dacht: ik ben helemaal niet mooi."

Deel dit artikel

De radicale bewerking van het beroemde werk van Oscar Wilde is een even uitbundige als bizarre performance