Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Dat meertaligheid ook een rijkdom is, hoor je niet zoveel’

Home

Marijke Laurense

. © Thinkstock
Daarom dit boek

Cultuurwetenschapper Sarah De Mul wil met haar boek 'Retour San Sebastian' laten zien dat meertaligheid helemaal geen achterstand of probleem is.

Professioneel ben ik veel bezig met culturele identiteit, de multiculturele samenleving en diversiteit, maar dat speelt ook heel hard in mijn gezin. Mijn partner Nikolas komt uit Baskenland en bij ons thuis in Antwerpen spreken we drie talen door elkaar heen: ik spreek Nederlands met ons dochtertje Lide, Nikolas spreekt Baskisch met haar en Nikolas en ik spreken onderling Engels.

Lees verder na de advertentie

Op school leert Lide natuurlijk Nederlands en over de geschiedenis van België en de gewoontes van hier, maar we brengen haar ook de Baskische taal en een aantal culturele gewoontes van daar bij. Zo gaan wij elk jaar naar Baskenland, om de familiebanden te behouden.

Ik vind dat iedereen het recht moet hebben om zijn eigen taal en cultuur vrijuit te beleven

Mijn boek speelt in de zomer van 2014, toen Lide vier jaar was, en gaat over onze zoektocht naar hoe je die verschillende talen en culturele gewoontes combineert en wat het betekent om ergens thuis te zijn. Opgroeien met een vaderland in de verte treft momenteel veel gezinnen: in de grote steden in België en Nederland groeien zeven op de tien kinderen op met minstens één niet-Belgische of niet-Nederlandse ouder.

Cultuurvermenging en meertaligheid zijn vandaag de dag heel normaal. Veel van deze ouders willen hun eigen moedertaal en cultuur overdragen aan hun kinderen, omdat ze willen dat die ook een band kunnen opbouwen met de oma en opa op afstand. Maar doorgaans wordt er over meertaligheid negatief gesproken, als een achterstand, een probleem. Je hoort er bijna nooit over dat het toch ook een rijkdom is dat die kinderen zich kunnen uitdrukken in minstens twee talen.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Sarah de Mul, Retour San Sebastian - Opgroeien met een vaderland in de verte © RV

Vrijuit beleven

Een andere belangrijke reden voor dit boek was dat er in België en Nederland heel weinig geweten is over Baskenland, de geschiedenis en cultuur. Mensen denken alleen aan de Eta en terreur. Mijn dochter zal op school natuurlijk nooit veel leren over de Basken, dus ik dacht: als ik beschrijf hoe zij kennis maakt met haar tweede vaderland, dan kan dat ook leerrijk zijn voor een breder publiek.

Cultureel erfgoed is veranderlijk en soms heel tegenstrijdig

Ik vind dat iedereen het recht moet hebben om zijn eigen taal en cultuur vrijuit te beleven. Bij ons is het Nederlands nu als meerderheidstaal institutioneel verankerd, terwijl het Baskisch in Baskenland nog altijd een minderheidstaal is. Ik heb mijn eigen taal nooit onderdrukt gezien, eerder integendeel. Ik heb dit boek ook geschreven omdat ik vind dat er vaak zo hard nadruk wordt gelegd op een soort van Vlaamse identiteit of cultuur, waardoor andere minderheden en talen uit het oog worden verloren.

Krachtig verhaal

Wat typisch Baskisch is? Een stoofschotel als marmitako? De kerstman Olentzero? Als je dieper gaat graven, is geen enkele cultuur een verzameling van gedeelde overtuigingen, gewoontes of kenmerken. Cultureel erfgoed is veranderlijk en soms heel tegenstrijdig; het is eerder een aantal gedeelde discussieonderwerpen en verhalen en het verlangen om samen een gemeenschap te vormen.

Zo omarmen de Basken de zee om over zichzelf te vertellen dat ze vroeger grote zeevaarders waren. Het is een weemoedig verhaaltje voor het slapen gaan, als troost om te vergeten dat de Spaanse marine vandaag de dag de Baskische kusten controleert. Maar het is tegelijkertijd ook een enorm krachtig verhaal. Er zijn Basken die al generaties lang in de diaspora wonen, bij voorbeeld in Argentinië, die de taal niet meer spreken en nooit meer naar Baskenland gaan, maar die zich nog altijd Baskisch voelen en er trots op zijn dat de Basken het oudste volk met de oudste taal van Europa zijn. Dat weet elke Bask!

Sarah De Mul (1978) is cultuurwetenschapper aan de Open Universiteit en schrijft essays, korte verhalen en literaire non-fictie.

Sarah De Mul
Retour San Sebastian.
Opgroeien met een vaderland in de verte
De Bezige Bij, 255 blz. € 19,95



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Ik vind dat iedereen het recht moet hebben om zijn eigen taal en cultuur vrijuit te beleven

Cultureel erfgoed is veranderlijk en soms heel tegenstrijdig