Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Blokkeerfries' is al voorgedragen voor Woord van het Jaar

Cultuur

Ton den Boon

© anp
Taal

Deze week dient in Leeuwarden het proces tegen de mensen die vorig jaar de A7 richting Friesland hebben geblokkeerd. Hierdoor werden anti-pietendemonstranten uit de Randstad verhinderd om bij de intocht van Sinterklaas in Dokkum te protesteren tegen het verschijnsel Zwarte Piet.

De gedaagden zijn naar verluidt allemaal afkomstig uit de provincie Friesland en worden op de sociale media (en in sommige kranten) daarom bewonderend blokkeerfriezen genoemd, een woord dat naar analogie van bijvoorbeeld frietchinees en voetbalbelg met een kleine letter wordt gespeld. Op Twitter wordt de ‘heldennaam’ blokkeerfries, die vorig jaar al werd geïntroduceerd, zelfs al voorgedragen als mogelijk Woord van het Jaar.

Lees verder na de advertentie

In feite is blokkeerfries niet meer dan een gelegenheidssamenstelling van de persoonsnaam Fries met de stam van het werkwoord blokkeren in de betekenis ‘de doorgang versperren’ Blokkeren heeft nu een veel breder betekenisprofiel, maar rond 1600, toen dit werkwoord gangbaar werd in onze taal, was blokkeren een militaire term met de betekenis: een haven of vesting onbereikbaar maken voor de vijand.

Blokkeren gaat terug op het Franse werkwoord bloquer, dat gevormd is op basis van een ouder woord in de Noord-Franse dialecten, blocus, waarmee in het algemeen een houten gebouw en in het bijzonder een vesting kon worden bedoeld.

Voor dit woord heeft het Frans op zijn beurt leentjebuur gespeeld bij het Nederlands: het Middelfranse woord blocus gaat namelijk terug op het Middelnederlandse woord blochuus, een samenstelling van bloc (houtblok) en huus (huis).

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal.

Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl

Deel dit artikel