Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

‘Bellingcat, Truth in a Post-Truth World’ laat het belang van burgerjournalistiek zien

Cultuur

Ronald Rovers

‘Bellingcat, Truth in a Post-Truth World’. Bellingcats speurwerk is belangrijk wanneer journalisten geweerd worden uit bepaalde gebieden. © *
Recensie

DOCUMENTAIRE
Bellingcat, Truth in a Post-Truth World
Regie: Hans Pool
★★★☆☆

Ze ontdekten nieuwe feiten over Russische betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17. Ze publiceerden over bombardementen op burgerziekenhuizen in Syrië. En eind september ontmaskerden ze de tweede dader van de zogenoemde Skripal-gifmoord in Groot-Brittannië, een kolonel van de Russische geheime dienst.

Lees verder na de advertentie

De analisten van het Britse onderzoekscollectief Bellingcat, onderwerp van de nieuwe Nederlandse documentaire van Hans Pool, gebruiken opensourcedata en sociale media om feiten over misdaden boven water te krijgen. Dat wil zeggen: ze analyseren informatie die voor iedereen toegankelijk is.

Vaak gaat het om beelden van Google Maps of YouTube-video’s, leggen oprichter Eliot Higgins en enkele medewerkers in de film uit. Soms om onderzoek naar een doodgewone fitness-app, waarmee je de identiteit van militairen op buitenlandse bases blijkt te kunnen achterhalen.

Pratende hoofden en nieuwsbeelden

Het belang van ‘Bellingcat, Truth in a Post-Truth World’ is niet zozeer artistiek. De stijl is die van een traditionele tv-reportage, pratende hoofden afgewisseld met nieuwsbeelden. Deels vloeit dat voort uit het onderwerp: mannen achter laptops lenen zich minder voor sfeerbeelden dan het Genua van Ilja Leonard Pfeijffer, over wie Pool vorig jaar de driedelige VPRO-serie ‘Via Genua’ maakte. Bovendien wil de kijker weten met welk materiaal de analisten van Bellingcat werken. Ondanks die beperkingen en een ongetwijfeld krap budget had Pool kunnen zoeken naar een oorspronkelijkere vorm.

Als tijdsdocument illustreert de film het groeiende belang van bur­ger­jour­na­lis­tiek

Als tijdsdocument illustreert de film het groeiende belang van burgerjournalistiek. De documentaire illustreert de kracht van internationale samenwerking alsook van het internet, in een tijd waarin het af en toe lijkt alsof dat enkel een slagveld voor trollenlegers is.

Bellingcats speurwerk is belangrijk wanneer journalisten geweerd worden uit bepaalde gebieden, maar ook omdat mediabedrijven minder en minder geld uitgeven aan gedegen onderzoeksjournalistiek.

Complotdenkers

Naast medewerkers laat Pool ook mensen buiten Bellingcat aan het woord, zoals een Amerikaanse hoogleraar die praat over veranderingen in de productie van nieuws. Hoofd van de Nationale Recherche Wilbert Paulissen legt uit hoe het Joint Intervention Team tijdens het onderzoek naar MH17 met Bellingcat samenwerkte.

Ook al denken complotdenkers het graag: Bellingcat heeft geen politieke agenda. Hun onderzoeken richten zich net zozeer op de Russische autoriteiten als op een Mexicaans drugskartel of op Chinese producenten van kinderporno.

Ongevaarlijk is dat niet, laat Pool zien. Zo worden Russische staats­media regelmatig ingezet om Higgins in diskrediet te brengen en ontdekte een Duitse freelancer dat zijn andere opdrachtgevers een anonieme e-mail hadden ontvangen, waarin geprobeerd werd zijn reputatie te beschadigen.

Lees ook:

Elke week worden de nieuwst films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier.

Deel dit artikel

Als tijdsdocument illustreert de film het groeiende belang van bur­ger­jour­na­lis­tiek