De Amerikaanse kunstenaar Jessica Segall zwemt met krokodillen en tijgers.

Wat moeten we zien inLeeuwarden

Zwemmen met krokodillen en tijgers in Leeuwarden

Elke week kiest Trouw uit een museum de blikvanger die we niet mogen missen. Vandaag: onderwaterwereld in het Fries Museum in Leeuwarden. 

Betoverend mooi en afschrikwekkend. Een bron van leven en een massagraf. Al eeuwenlang wordt de mens aangetrokken tot de zee en vooral wat zich afspeelt onder de waterspiegel. De onmetelijke diepte van de oceanen herbergt mysterieuze wezens en kleurrijke koralen, maar ook verdronken mensen, scheepswrakken en plastic.

Tussen die twee uitersten zwenkt de tentoonstelling ‘Other. Worldly’ in het Fries Museum in Leeuwarden voortdurend. Laat u niet afschrikken door die onmogelijke titel – waarom Engels? – die niet echt lekker op de tong ligt. Er is fascinerende kunst te zien.

Op verzoek van conservator Hanne Hagenaars belichten ruim twintig kunstenaars uit binnen- en buitenland de onderwaterwereld in al haar facetten. Het ene moment is er verwondering over de schoonheid van een pasgeboren zeepaardje, bijna honderd jaar geleden gefilmd door de Franse onderwaterfilmer Jean Painlevé. Betoverend zijn ook de patronen van de tunneltjes die minuscule borstelwormen knagen in de botten van walviskarkassen op de zeebodem.

Ja, zo zien we die mysterieuze ­wereld onder water het liefst. Maar het volgende ogenblik kantelt het beeld en is de zee een koude deken die alles toedekt: ook de massagraven van slaven en bootvluchtelingen.

Al voor de ingang confronteert het kunstenaarsduo Broomberg & Chanarin ons met het wrede lot van veel bootvluchtelingen. In hun film ‘Angels of Bureaucracy’ zien we hoe de houten bootjes waarmee mensen vanuit Noord-Afrika de oversteek waagden naar Europa, op Sicilië worden vermorzeld door een grijpmachine. Als een traditionele Italiaanse cantastoria, een zingende verteller, ‘bezingt’ de grijper in een ballade het leven en de dood van deze wanhopige mensen. Op de achtergrond kabbelt het water van de Middellandse Zee waarin hun lichamen zijn verdwenen. 

Steeds meer komen we te weten over de onderwaterwereld, die eeuwenlang een mysterie was. Die ­almachtigheid van de mens heeft ­geleid tot een verstoorde relatie met de natuur, laat de Amerikaanse kunstenaar Jessica Segall zien met een sublieme film, waarin ze zwemt met krokodillen en tijgers. In slow motion strelen haar handen met roodgelakte nagels de klauwen van een tijger en omvatten haar armen een krokodil. De film ‘Uncommon Intimacy’ is opgenomen in een privé­natuurreservaat in Amerika waar roofdieren worden gefokt voor Hollywood-films. Na het volgen van een cursus mogen bezoekers met de ­gedomesticeerde dieren zwemmen. In poëtische beelden laat Segall zien dat de mens zo vervreemd is van de natuur dat hij bepaalt dat roofdieren geen roofdieren meer mogen zijn.   

‘Other. Worldly’ is te zien t/m 3 januari 2021 in het Fries Museum in Leeuwarden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden