Recensie

‘Zwart Water’ is een bloedstollende voorstelling over de Bende van Venlo

Beeld Bjorn Frins

THEATER
Zwart Water
Toneelgroep Maastricht
★★★☆☆

'Zwart Water' van regisseur Pieter Kuijpers is het eerste deel van een thrillertrilogie. De bloedstollende voorstelling vertelt een stukje van het verhaal van de geruchtmakende Bende van Venlo.

In niemandsland, op de grens met Duitsland, even buiten het plaatsje Tegelen, ligt een verlaten trappistenabdij. Wie in het duister, door storm en regen, over de verlaten weggetjes rijdt tot de hoge toren van de abdij opdoemt, zit meteen in een waakzame, wat ongeruste stemming. Welkom in het land van de Bende van Venlo. In de jaren negentig waren Venlo en omgeving in de ban van een groep jongeren die er niet voor terugdeinsden om willekeurige slachtoffers te maken. Doodknuppelen, de keel doorsnijden, het geweld was buitensporig. Turkse drugsbaronnen uit Venlo stuurden de bende aan.

Regisseur Pieter Kuijpers maakte al eens de film 'Van God los' over dit zootje ongeregeld, dat hij als inwoner van Tegelen van dichtbij had meegemaakt. Nu vertelt hij met Toneelgroep Maastricht een deel van hetzelfde verhaal in de theatervoorstelling 'Zwart water', dat hij laat spelen in het voormalige klooster Emmaus bij zijn oude woonplaats. Het is de eerste voorstelling uit een thrillertrilogie die Kuijpers wil maken.

De voorstelling is gebaseerd op de novelle 'Dat je stil blijft staan' van Frans Pollux en beschrijft het moment waarop er misschien nog hoop is voor bendelid David om aan de geweldsspiraal te ontkomen. Een prachtig idee om juist dit kantelpunt te laten zien.

Beeld Bjorn Frins

Psychologische spelletjes

De voorstelling speelt zich af in de kloosterkapel, waar een lange tafel in de vorm van een altaar staat. Het publiek zit er op banken vlak bovenop. Daar woont het pleeggezin, waar jongeren met een moeilijke jeugd en gedragsproblemen worden opgevangen door het echtpaar Thei (Abbie Chalgoum) en Debbie (Judith Pol). Ze hebben het niet makkelijk met een incestueuze pyromaan, een stervend meisje dat haar broer probeerde te vermoorden en een punkmeisje dat een kind wilde wurgen. Debbie predikt liefde en saamhorigheid, Thei hanteert de straffe hand.

Maar pas echt lastig wordt het als David met zijn sporttas aankomt, de nieuwe bewoner die onlangs een eigenaar van een campingwinkel heeft overvallen. Thei vist meteen een mes uit zijn sporttas. David, een mooie rol van Mark Lindeman, is ongrijpbaar. Een slimme, normaal ogende jongen met blonde krullen, maar hij heeft vanaf het begin iets gevaarlijks en ongenaakbaars over zich.

Bovenal is David bezig met zijn veiligheid. Want hij is na de overval in een zorggezin geplaatst, maar de maten waarmee hij de overval had gepleegd, moesten de gevangenis in. Nu zijn ze vrijgekomen. Hij weet dat ze op zoek gaan naar hem, omdat zij vinden dat hij de schuld op zich moet nemen.

Het eerste deel van deze fysieke, realistisch gespeelde voorstelling staat in het teken van deze angst. Rond de tafel, onder de neus van de toeschouwers, spelen de psychologische spelletjes zich af. Heel mooi hoe onder dat pantser van David de angst en kwetsbaarheid doorschemeren. Terecht, zo blijkt. Want zijn criminele vrienden, de charismatische Joshua (heerlijke rol van Tarik Moree) en zijn ondoorgrondelijke vriendinnetje Baerke (Liza Macedo dos Santos), weten hem te vinden.

En dan wordt de voorstelling, die dreigt in te zakken bij gebrek aan een dragende persoonlijkheid, toch nog echt bloedstollend, mede dankzij de gitaarmuziek van Peter Beeker die de hele voorstelling live met sfeervolle muziek en zang ondersteunt. Met messen, een bijl en een scherpe schroevendraaier zaaien Baerke en vooral de ongeremd gewelddadige Joshua angst onder hun gijzelaars om David onder druk te zetten. Onder de felle lampen wordt dat zeer geloofwaardig neergezet. Een bijzondere prestatie van de cast, die op de pleegouders na bestaat uit pas afgestudeerden en vierdejaarsleerlingen van de Toneelacademie Maastricht. De ingenieuze afloop moet niet worden verklapt, maar laat zien hoe moeilijk het is om het criminele circuit weer te verlaten.

Lees meer theaterrecensies op trouw.nl/theaterrecensies.

Beeld Bjorn Frins
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden