Review

Zuiderlingen met vuil onder de nagels

In 'Ride with the devil' kiest regisseur Ang Lee het perspectief van de zuidelijke staten maar het is wel een wonderlijk clubje Zuiderlingen dat in zijn versie van de Amerikaanse burgeroorlog de strijd aanbindt met de oprukkende Yankees. Net als in 'Gone with the wind' vallen we in het begin van de film in een feestelijke picknick op een rijke, zuidelijke boerderij ergens in Missouri, de enige staat met slavernij die zich officieel heeft aangesloten bij de Noordelijke Union. Het is het feest voor het inferno, want 's nachts wordt de grootgrondbezitter vermoord en zweren zijn zoon Jack Bull Chiles (Skeet Ulrich) en diens boezemvriend Jake Roedel (Tobey Maguire) wraak. Samen sluiten ze zich aan bij de 'Bushwackers', een langharige bende van guerillastrijders, criminelen en aanverwanten, die in het Zuiden alles afslacht wat naar het Noorden riekt.

Voor Roedel betekent dit rijden met de duivel een breuk met zijn Duitse vader en een overstap naar de tegenpartij, maar het is duidelijk dat de goedmoedige jongeman, eerder meeloper dan chauvinist, niet helemaal zeker in het zwarte scalps verzamelende, zuidelijke zadel zit. Nog ambivalenter trouwens oogt hun mysterieuze zwarte metgezel Daniel Holt (een ingetogen Jeffrey Wright, de ster uit 'Basquiat'), die gelijk oom Tom loyaal is aan zijn vroegere heersers. Zo loyaal zelfs, dat hij -nadat hij door de zoon des huizes is vrijgekocht- met deze mee ten strijde trekt tegen de noordelijke bevrijders.

De in Taiwan opgegroeide, in Amerika werkende Ang Lee had na zijn negentiende-eeuwse upper class-drama 'Sense and sensibility' en zijn prachtfilm 'The ice storm', over de benauwende leefregels van de door de seksuele revolutie geobsedeerde Amerikaanse middenklasse in de jaren zeventig, trek in iets over mensen met vuil onder de nagels. Daniel Woodrells roman 'Woe to live on' (1987), over de enige oorlog die op Noord-Amerikaans grondgebied heeft plaatsgevonden, bood ruimte aan modder, bloed, brand en slachting, tot aan de afschrikwekkende amputatie van een arm toe.

Hoewel antropoloog Lee gedetailleerd aandacht besteedt aan de gevechten, met groene wouden vol daverend hoefgetrappel, wrede executies en platgebrande boerderijen, blijft het tempo van de film Taiwanees traag. De Oosterse zwijgzaamheid van 'The ice storm' is ingeruild voor literaire, langgerekte dialoog-zinnen, die de als altijd flegmatieke Tobey Maguire met zeurderig zuidelijk accent bijna zuchtend naar een einde toe werkt. De meeste personages wekken trouwens de indruk meer met het lichaam dan met het hoofd in de strijd aanwezig te zijn. Die ambivalentie is door Lee, die zich als Taiwanees zowel met de vrijheidsstrijd van de Yankees identificeerde als met de in hun traditionele levensstijl bedreigde Zuiderlingen, welbewust opgezocht, maar tegelijk houdt die je ook op afstand.

Lee's psychologische interesse maakt van de burgeroorlog de op Joegoslavië gelijkende bloederige chaos die het vast geweest is, waarbinnen eerder tussen buren persoonlijke vetes worden uitgevochten, dan dat er wordt gestreden voor de Amerikaanse idealen van vrijheid en democratie. Na roemruchte, conservatieve klassiekers als 'Birth of a nation' en 'Gone with the wind' is dit een interessante draai aan het geheel, alleen is het wel jammer dat ieders motieven zo lang mysterieus of aan de oppervlakte blijven. Anders dan in het even ingehouden 'The ice storm' blijkt de suggestie alleen hier niet voldoende. Maar goed, als je je instelt op de wat slome verteltrant biedt 'Ride with the devil' toch een boeiende sfeertekening van het negentiende-eeuwse strijdgewoel en er is bovendien het geslaagde acteerdebuut van zangeres Jewel, die als de aardse Southern-belle Sue Lee heel mooi het verlegen brutaaltje speelt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden