null Beeld

TaalPeter-Arno Coppen

Zou het kunnen kloppen dat politici liever ‘lastig’ dan ‘moeilijk’ gebruiken?

Een lezeres signaleert een toename, ‘vooral bij politici’, van het gebruik van het woord ‘lastig’ in plaats van ‘moeilijk’. Bij ‘lastig’ denkt zij meer aan kinderen dan bijvoorbeeld aan het organiseren van coronamaatregelen. Moet er niet iets van ‘lastig handelen’ bij zitten?

Dat laatste denk ik niet. Oorspronkelijk is ‘lastig’ natuurlijk letterlijk iets wat een gewicht heeft, wat een last is om te dragen. Van daaruit hebben zich allerlei figuurlijke betekenissen ontwikkeld, maar die zijn allemaal al vrij oud. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal vermeldt in een lemma uit 1912 al de betekenis ‘moeilijk, moeite of hoofdbrekens kostende’, wat uitstekend van toepassing kan zijn op maatregelen waar politici het hoofd over moet breken.

Haken en ogen

Maar heeft de lezeres misschien een punt met de signalering dat politici liever ‘lastig’ dan ‘moeilijk’ gebruiken? Bij mijn weten is dat nooit onderzocht, en er zitten allerlei haken en ogen aan zo’n onderzoek. Zo is hedendaags taalgebruik in zijn algemeenheid moeilijk (of lastig) te vergelijken met dat van pakweg een halve eeuw geleden. Toch is er theoretisch wel een mogelijk verschil tussen lastig en moeilijk.

Als je iets moeilijk noemt, dan suggereer je dat iemand (degene voor wie iets moeilijk is) tekortschiet in het (intellectuele) vermogen om iets op te lossen. Het gevaar is dan dat je je eigen onvermogen toegeeft. Dat doen politici natuurlijk niet graag. Zeg je daarentegen dat iets lastig is, dan rapporteer je meer iets hinderlijks, iets wat ergernis oplevert. Een mug in de slaapkamer is lastig maar niet per se moeilijk.

Iets moeilijk noemen is dus mogelijk slecht voor je imago, en iets lastig noemen is dat niet. Daar komt bij dat er ook een machtsverschil is. Ouders vinden kinderen lastig, maar kinderen vinden dat ouders moeilijk doen. Wat je lastig vindt, daar sta je boven.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden