Klein Verslag

Zondig en zinderend Berlijn

Beeld Wim Boevin000

De dagen buigen door, zwaar en traag als lood. Zo'n zin zou ik graag schrijven in deze donkerte, maar ik leen hem van de Duitse Krimi-auteur Volker Kutscher.

Ik geloof niet dat Kutscher bij ons grote bekendheid geniet maar in Duitsland is hij geprezen om zijn thrillerserie rond de Keulse commissaris Gereon Rath, een reeks die hij heeft gesitueerd in de jaren twintig: de tijd van de Weimar-Republiek en de opkomst van het nationaal-socialisme.

Zijn eerste boek in de serie heette 'Der nasse Fisch' (2007) en dat vormt nu de basis voor de groots opgezette en door Tom Tykwer geregisseerde televisieserie 'Berlin Babylon', die in Nederland te zien is via de betaalzender Videoland.

Van die serie heb ik enige afleveringen bekeken. Ze spelen zich af in het Berlijn van 1929, want daarheen is onze Keulse commissaris gestuurd om een zaak op te lossen. Gereon Rath moet samenwerken met de Berlijnse politie en die is ten opzichte van de fijnbesnaarde roomse Rijnlander van een horkeriger soort.

Het plot is nog knap ingewikkeld en bevat elementen van chantage, corruptie, moord en politieke intrige in dat welhaast legendarische en zinderende nachtclubmilieu van die late jaren twintig, met historische gelegenheden als het Moka Efti aan de Tiergarten, of het Café Josty aan de Potsdamer Platz of de Aschinger Cafés waar staand bier werd gedronken en waar ook ene Franz Biberkopf naar binnen stapte.

Tot het plot behoort ook de aankomst van een goederentrein uit Stalins Sovjet-Unie, beladen met gifgas en met gestolen goud, dat laatste bedoeld voor de aanhangers van Trotski, die in Berlijn tegen Stalin samenzweren.

Nachtclubleven

Maar meer nog dan door het verhaal ben ik gefascineerd door de weergave van de stemming van die dagen, van de herwaardering van dit tijdsgewricht. Niet alleen vanwege deze dure televisieserie, maar ook vanwege een grote tentoonstelling in Frankfurt, die ik graag zou zien, over Glanz und Elend in der Weimarer Republik.

Berlijn kolkte. Het was de tijd van Otto Dix, Christopher Isherwood, Kurt Weil en Marlene Dietrich. De eerste mei was er een veldslag tussen communisten, socialisten en politie, met tientallen doden, in de nachtclubs werd in zalen en op podia vurig gedanst en gezongen door dames in bananenrokjes en met afgeplakte tepels, cocaïne en andere genotsmiddelen gingen in grote hoeveelheden om, en intussen broeide de nationaal-socialistische beweging. Aschinger zou later het bier leveren voor de Rijkspartijdagen. Het was een dansen op een vulkaan.

Onze commissaris loopt in die wereld rond, als een van vele mannen getraumatiseerd door de loopgravenoorlog van '14-'18 - bij spanningen gaat zijn hele lijf trillen.

De dagen buigen door, zwaar en traag als lood. Die zin komt uit een ander werk van Volker Kutscher, een kort verhaal dat 'Moabit' heet en dat onlangs verscheen. Moabit is een Berlijnse volkswijk, in zijn centrum staat een imposant gerechtshof uit de Keizertijd. Ik ken de wijk, ik heb er jaren gewoond. Maar ook dit Moabit verplaatst Kutscher naar dat van de jaren twintig, wonderschoon geïllustreerd door Kat Menschik, bekend van haar werk voor de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung.

Zeer aan te bevelen.

Lees ook: Dossier Klein Verslag

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden