TaalTon den Boon

Zonder bruid is een bruidegom helemaal niks

Zoveel lezers, zoveel vragen, maar soms gaan vragen van verschillende lezers toevalligerwijs over verwante woorden. Zo mailde een lezer een vraag over het woord bruiloft. Dat het eerste deel iets te maken moet hebben met bruid, had hij zelf al bedacht, maar loft – wat wordt daarmee bedoeld?

Het Middelnederlandse woord brulogt of bruloft is inderdaad samengesteld met de taalvorm brut: verloofde of vrouw die gaat trouwen. Het tweede deel, loft, betekent letterlijk loop en is terug te voeren op het werkwoord lopen

(in het Oudnederlands loupon of louphen). Hoe de combinatie precies moet worden opgevat, is onduidelijk: bruiloft kan worden opgevat als het lopen naar de bruid om haar op te halen, maar ook als het lopen met (dat wil zeggen dansen, feesten met) de bruid. In beide interpretaties staat de bruid uiteindelijk centraal.

Gedenkfeest van een huwelijk

Bruiloft betekent behalve trouwpartij ook – vooral in combinaties als zilveren en gouden bruiloft – gedenkfeest van een huwelijk. Op de dag dat het z’n gouden bruiloft viert, mailt een lezerspaar me een vraag over de herkomst van het woord bruidegom: ‘Klopt het dat deze mannelijke persoonsnaam gebaseerd is op de vrouwelijke persoonsnaam bruid?’ Jazeker, en dat is uitzonderlijk, want veel vrouwelijke persoonsnamen zijn in het verleden juist gevormd bij of op basis van mannelijke persoonsnamen.

 Bruidegom betekent ‘man van de bruid’ en in het Oudnederlandse woord brudegomo, waarop bruidegom terug te voeren is, betekent het laatste deel dan ook mens of man. Gom, dat buiten het Germaans verwant is met het Latijnse woord voor mens of man (homo), is verwant met overeenkomstige woorddelen in Duits Brautigam, Deens/Zweeds brudgum, Noors brudgommen en zelfs in Engels bridegroom (Middelengels bridegome), waarin de r afkomstig is van groom in de betekenis jongeman.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden