null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Tv-columnMaaike Bos

Zo spannend en onbevredigend is een MeToo-zaak

Maaike Bos

Een telefilm over een MeToo-zaak: het lag in de lijn der verwachting. En wat een sterrencast-spektakel zondag in De Zitting (BNNVara). Romana Vrede, Jaap Spijkers, Nazmiye Oral, Ellen Parren, Lykele Muus: alleen maar bekende acteurs. Hun personages verzamelen zich voor de rechtszaak van de bekende thrillerschrijfster Amanda Richter (Kim van Kooten) tegen politicus en premierskandidaat Fabian Ploch (Jacob Derwig). Uitgerekend in verkiezingstijd beschuldigt ze hem van verkrachting op een studentenfeestje vijfentwintig jaar eerder.

Is zo’n blik vol BN’ers een goed teken of moet het een gebrek compenseren, vraag ik me af. Maar wanneer het scenario (ook door Lykele Muus) zich begint te ontrollen, ben ik binnen tien minuten gegrepen. Muus weet je het verhaal in te zuigen en brengt je oordeel steeds aan het wankelen. Ploch is populair in de peilingen, maar moet niet denken dat hij onaantastbaar is. Hij zal zich echt moeten verdedigen, zegt de voorzitter van de rechtbank (Spijkers). Bij Amanda Richter, wier verklaring over ‘gespiesd worden’ deels wordt voorgelezen, bekijk je vooral haar gezicht. Zij was 17 en nog maagd, hij 20 en lid van een dispuut waar de lijsten met veroveringen rondgingen. De zoen mondde uit in iets wat zij kende noch wilde. In haar gezicht zoek je tekenen van pijn, juist ook wanneer Plochs advocaat (Parren) insinueert dat ze alleen maar een publiciteitsstunt voor haar nieuwe boek zoekt.

Plochs getuige en oud-huisgenoot noemt deze MeToo-zaak een onethische schijnvertoning, Richters vriendin noemt haar ‘held’. Wie moet je geloven nu het haar woord tegen het zijne is? De rechters vragen Richter zelfs hoeveel centimeter diep de penetratie was. Ze antwoordt met een betoog over hoe haar gedroomde studentenleven na dat kennismakingsfeestje veranderde in een gang langs psychologen en een suïcidepoging.

Still uit De Zitting met acteurs Lykele Muus (links) en Kim van Kooten. Beeld
Still uit De Zitting met acteurs Lykele Muus (links) en Kim van Kooten.

Het thema past in het nieuwe seizoen van de telefilms: per jaar zes Nederlandse speelfilms speciaal voor televisie, die actuele maatschappelijke thema’s moeten behandelen. De cast is bijna te opvallend divers: een donkere officier van justitie (Vrede), een vrouwelijke rechter met een migratieachtergrond (Oral), een rechter in een rolstoel (Bram Suijker), et cetera. Maar dat is bijzaak. De kern is hoe spannend zo’n MeToo-zaak van binnenuit is, omdat hard bewijs van de intimiteiten vaak ontbreekt, en het geheugen niet helemaal betrouwbaar is. Richter schiet uit haar slof: “Dit is het dus, waarom vrouwen niets zeggen, waarom ze geen aangifte doen. Ik gooi hier alles op tafel met alle angst, schaamte en shit die daarbij hoort, en jullie willen het over cén­timeters hebben! Dit gaat niet over centimeters, maar over een systeem, dat dit soort mannen overal mee wegkomt en wij nooit.”

Het is jammer dat het einde zo afgeraffeld lijkt. Opeens acht de officier van justitie het misbruik ‘wettig en overtuigend bewezen’ door Richters medisch dossier en verklaringen, en eist ze vier jaar cel. De uitspraak volgt snel daarna – die mag u zelf zien. Maar de hand spreekt boekdelen. Bij het verlaten van de rechtszaal legt Ploch zijn hand op de rug van zijn advocate, en laat hem zakken tot ze hem wegtikt van haar kont. Ze kijkt nog eenmaal achterom naar slachtoffer Amanda.

Toch dat systeem.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden