Tv-columnMaaike Bos

Zo modern zijn deze tijden niet: de heersende moraal eist nog steeds een perfect huwelijksplaatje

Fotograaf Suzanne Heintz leeft een perfect leven met haar paspop-dochter en paspop-man. Beeld
Fotograaf Suzanne Heintz leeft een perfect leven met haar paspop-dochter en paspop-man.Beeld

Woensdag volgde AvroTros in de documentaire Close Up: Suzanne Heintz – Art imitating life hoe de Amerikaanse fotograaf-kunstenaar Heintz trouwde met een plastic etalagepop. Alleen zo kon ze voldoen aan het perfecte, ‘plastic’ man-vrouw-plaatje dat iedereen maar van elkaar verwacht. Even daarvoor in programma Verboden liefde (PowNed) zochten de Nederlanders Mattias en Steven alvast de huwelijkstaart uit (geen achternamen gegeven). Mattias wil met zijn huwelijk niet provoceren maar gewoon zijn partner liefhebben. Alleen vindt zijn diepgelovige moeder dat een zonde en wil ze het jawoord niet bijwonen.

Zo modern zijn deze tijden dus niet. Zo vrij zijn vrouwen en mannen niet om te worden wie ze zijn. Komende 1 april bestaat het homohuwelijk exact twintig jaar, maar er zijn nog steeds programma’s nodig die laten zien hoe mensen worstelen met dwingende verwachtingen en beperkingen.

Eva, niet Steve

Omroep PowNed zet zijn rebelse inborst de laatste tijd in om vastgeroeste rolpatronen ter discussie te stellen, goed om te zien. Meiden die rijden bewijst dat vrouwen ook prima vrachtwagenchauffeur kunnen zijn. En nu volgt reportageserie Verboden liefde op dinsdagen koppels in de aanloop naar samenwonen of trouwen, terwijl familie of vrienden hun liefde afkeuren om leeftijdsverschil of homoseksualiteit. Het gebrek aan erkenning slaat een pijnlijk gat in hun hart, zie je aan de trekkende mondjes en verontschuldigende blikken.

Moeder Eltje kan Mattias’ leven met Steven niet accepteren. “Ja dan kom ik terug op de Bijbel. Het is Adam en Eve en niet Adam en Steve”, zegt ze overtuigd. Om later huilend “Ik hou van jullie” te zeggen. Op de momenten van meningsverschil slikt Mattias en noemt het jammer, maar achter zijn ogen branden de tranen.

De documentaireserie laat zien hoe de hoofdpersonen smachten naar begrip. De brief die Chamara haar gelovige broer schreef over haar liefde voor Esmay hielp wel. Hij besloot zich erover heen te zetten “en te focussen op de 99 procent waarover we het wel eens zijn”.

Statische statues

Dat klinkt lief, maar kijk je dan weer naar de situaties waarop fotograaf Heintz commentaar geeft in haar foto’s, dan is de dwang stukken groter. De heersende moraal stuurt niet alleen de partnerkeuze. Die zit ’m in de traditionele bruiloft, de juiste kleding, in kinderen krijgen, in de perfecte reisjes maken. Staat ze daar met haar mannenpop Chauncey en kind Mary Margaret te hannesen bij de Eiffeltoren of de Londense Big Ben.

Zij is de enige van vlees en bloed die maar lacht en kronkelt om de foto te vullen met namaakplezier, zoals waar de sociale media inmiddels van vol staan. De andere personages vormen statische ‘statues’, naar een gedateerd beeld van status bovendien, om te illustreren dat we nog steeds de moraal van onze ouders met ons mee dragen. We plooien ons met moeite naar die rollen.

Als ze een hersentumor blijkt te hebben, lacht ze alleen nog steeds. Haar Playing House-project liep al twintig jaar, ging wereldwijd zelfs viral, en nog ontkomt zij niet aan sociaal wenselijk gedrag. Och niet alles verandert in een keer. Ze heeft al mensen van Nigeria tot Zuid-Korea geïnspireerd tot meer zelfbeschikking. De openheid van Mattias en Steven, Chamara en Esmay zal vast ook iemand hoop geven. Beelden zijn belangrijk.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden