Beeld Trouw

ColumnKlassiek & zo

Zo kan het ook: bij de Festspiele in Oostenrijk liet het hele gezelschap zich om de vijf dagen testen

Er was wereldwijd veel lof voor de Salzburger Festspiele. Lof voor het feit dat men het had aangedurfd om de Festspiele überhaupt te laten plaatsvinden, zij het in sterk aangepaste vorm. Het duurste muziekfestival ter wereld heeft vanwege de pandemie de handdoek niet in de ring gegooid, zoals veel van de collega’s in Bayreuth, Aix-en-Provence, Glyndebourne of München dat wel in een vroeger of later stadium deden. Salzburg wachtte per week af wat mogelijk was. In een laat stadium kwam het groene licht voor het aangepaste festival, dat in dertig dagen toch nog ruim honderd voorstellingen in de kaartverkoop deed. En afgelopen zondag werd het festival afgesloten met een concert van de Wiener Philharmoniker onder leiding van Gustavo Dudamel. Een maand lang concerten, theater en opera’s met als uitkomst: nul corona besmettingen.

Er waren dan ook hele strikte protocollen. Musici, zangers en medewerkers werden om de vijf dagen getest, bezoekers hadden kaarten strikt op naam en moesten bij de ingang van de zaal ter controle hun paspoort laten zien, zodat bij eventuele besmettingen een bron- en contactonderzoek mogelijk was. Vanwege het succes van het festival, dat dit jaar ook nog eens zijn eeuwfeest vierde, spreekt men in de cultuurwereld al van het Oostenrijkse model. Dat komt er eenvoudig gezegd op neer dat alle medewerkers aan een opera gezien worden als één huishouden. Elk lid van dat enorme huishouden laat zich dus om de vijf dagen testen, en op die manier is het mogelijk om de afstandsbeperkingen op te heffen. Mensen mogen elkaar aanraken, niet onbelangrijk voor zangers die geliefden spelen, of voor een regisseur die meestal heel tactiel bezig is tijdens de repetities. Ik ben benieuwd of andere theaters dat Oostenrijkse model snel zullen overnemen. Het publiek kun je uiteraard nooit als één huishouden zien, en dus zullen beperkingen in het auditorium noodzakelijk blijven.

Op het podium van het Concertgebouw staan meer mensen dan er  in de zaal zitten

Die beperkingen zijn vanmiddag in het Concertgebouw wel heel schrijnend. De NTR ZaterdagMatinee opent dan haar seizoen. Veel in dat seizoen is aangepast, maar niet de opening. Zoals gepland wordt de opera ‘Il piccolo Marat’ van Pietro Mascagni uitgevoerd. De Matinee hechtte daar belang aan, want dit jaar is het niet alleen een jubeljaar voor Beethoven, maar ook voor Mascagni die 75 jaar geleden stierf in Rome. Voor deze opera heb je een groot orkest nodig, een groot koor en zo’n vijftien solisten. Dat betekent dat er vanmiddag maar 150 bezoekers de Grote Zaal in mogen, en dat er dus op het podium meer mensen staan dan er in de zaal zitten.

Het zal een vreemde gewaarwording zijn om vanmiddag tussen die honderdvijftig liefhebbers te zitten. Het fanatieke enthousiasme dat bijna altijd een wezenlijk onderdeel is van deze opera-matinees zal beduidend minder klinken. Met honderdvijftig man maak je nou eenmaal minder kabaal dan met een slordige tweeduizend. Ondertussen is het fijn dat de Matinee doet waar ze goed in is – het presenteren van onbekend repertoire. ‘Il piccolo Marat’, een nogal luidruchtig klinkend werk uit 1921, is niet Mascagni’s sterkste opera, al werd het werk bij de wereldpremière in Rome hartstochtelijk toegejuicht. Ik stel me zo voor dat het in die zaal toen net zo klonk als op een normale succesvolle opera-matinee in Amsterdam. In Rome twijfelden de mensen in 1921 nog sterk tussen bolsjewisme en fascisme. In Mascagni’s opera is die politieke reuring in veel maten terug te horen. Of dat de mensen in deze pandemietijden ook in Amsterdam op de stoelen krijgt? U kunt het vanmiddag live op de radio meemaken. 

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden