Judith de Leeuw met op de achtergrond haar muurschildering Diversity in bureaucracy.

ReportageStreetart

Zo creatief moet je zijn, als de straat je canvas is: ‘Het kunstwerk gaat leven als bewoners hun raam open doen’

Judith de Leeuw met op de achtergrond haar muurschildering Diversity in bureaucracy.Beeld Patrick Post

Bijna werd het kunstwerk Diversity in bureaucracy verschalkt door een papieren tijger. Maar street artist Judith de Leeuw zette door en nu dansen haar Surinaamse ballerina’s voor altijd boven het Leidseplein.

Op wat misschien wel het lelijkste gebouw van het Amsterdamse Leidseplein is – boven snackbar De Prins, schuin tegenover Paradiso – staat sinds vorige week een immens grote muurschildering. Het zijn twee afbeeldingen van een Surinaamse ballerina in een tornado van formulieren. Aan haar voeten ligt een bouwput waar een shovel heen en weer tuft. De bouwvakkers steken een shagje op en kijken omhoog. “Best mooi geworden, hè?”

Beeldend kunstenaar Judith de Leeuw (26) stond tien dagen op een hoogwerker om Diversity in bureaucracy te maken. Met spuitbussen spoot ze de danseressen op de muur tussen de ramen en balkonnetjes. “Ja het was best puzzelen om dat precies goed te krijgen. Zie je die duim van de rechterdame? Die gaat net het hoekje om. Dat wilde ik dus niet.”

Als de straat je canvas is, moet je ­creatief zijn. De Leeuw ontwierp de schildering zo dat de documenten en tutu precies tussen de acht ramen in de muur rondwervelen. “Er zitten voor- en nadelen aan ramen. Ik vind het wel leuk dat het kunstwerk gaat leven met mensen, als bewoners hun raampje open doen en naar buiten kijken.”

Oerwoud van vergunningen

Het vier verdiepingen tellende kunstwerk gaat over kansenon­gelijkheid in de samenleving. De Leeuw, die zelf in de Bijlmer woont, wilde stadsdeel Zuidoost verbinden met de geïsoleerde binnenstad vol yuppen en toeristen. En ze wilde laten zien hoe de ambtelijke bureaucratie het leven en specifiek dat van minderheidsgroepen soms onmogelijk maakt.

De Leeuw maakte het werk met subsidies van het Prins Bernard ­Cultuurfonds en het Amsterdamse Fonds voor de Kunst. Zelf verdwaalde ze ook bijna in het oerwoud van vergunningen toen ze toestemming voor de mural probeerde te krijgen. Gelukkig zag de dienstdoende ambtenaar uiteindelijk in hoe ironisch het zou zijn om een werk met als thema ‘de bureaucratie’ te laten ­vermalen door de ambtelijke molen.

Dus nu kijken de ballerina’s uit over een zonovergoten Leidseplein, met aan de andere kant de schouwburg. Trams denderen onder haar langs en even verderop drinken scholieren een colaatje voor de gesloten City-bioscoop. Zonder de toeristen is het hier net een dorp, zegt De Leeuw.

Keuzes maken

Ze groet een langslopende buurtbewoner die om de hoek van het gebouw woont. Wat hij van de muurschildering vindt? Hij wil niet kritisch zijn, zegt de man ‘maar ik vind het te druk’. De Leeuw bloost: “Oeh, da’s ongemakkelijk. Maar eigenlijk ben ik het wel een beetje met hem eens. Dat komt ook doordat het gebouw uit zichzelf al best druk is met die stalen constructie en balkonnetjes. Ik heb gezocht naar een oplossing, maar als die er niet is, moet je keuzes maken.”

Daarom koos ze om de vrouwen in de volle lengte af te beelden in een dynamische dans met de papieren, waarop als je goed kijkt zelfs het logo van de gemeente Amsterdam zichtbaar is. Samen vertellen ze een verhaal: de linker ballerina duikt weg voor de paperassen en de rechter maakt met ronde armen een pirouette, ‘alsof ze haar lot heeft omarmd en danst met de documenten’.

De Leeuws murals zijn inmiddels over de hele wereld te zien, van New York tot Parijs, maar ze valt stil als het over haar status als gevestigde internationale street artist gaat. Ze is er nog niet aan gewend dat mensen in alle uithoeken haar kennen en berichten sturen. Het is ook nog niet zo lang geleden dat ze een anonieme graffitischrijver was in Amsterdam.

Tastbaar

Haar carrièrepad is een hobbelige weg die via een gesloten inrichting, de opleiding Art & Design naar de wereld van het muralisme leidde. “Ik was best een probleempuber. Maar toen ik eenmaal wist wat ik wilde ben ik heel hard gaan oefenen. Ik was straatarm en ruilde geschilderde canvassen voor nieuwe lege, zodat ik het kon blijven proberen.”

Haar doorbraak kwam met een Amsterdamse mural van Amy Winehouse in 2016, die inmiddels is verwijderd. Dat werk ging viraal op sociale media en prompt stroomden de internationale opdrachten binnen.

Dat ze nu terug is in Amsterdam en dit enorme werk mocht maken in het centrum van haar eigen stad, noemt ze bijzonder. “Vaak moet ik mijn werk achterlaten in het buitenland, maar deze schildering kan ik altijd bezoeken en ook mijn vrienden en familie kunnen het zien. Dat voelt toch anders. Tastbaarder of zo.”

Lees ook:

Op Instagram gloreert graffiti als nooit tevoren

De subcultuur die eind jaren zeventig vanuit New York naar Nederland overwaaide, is springlevend – en volwassen geworden. Mede door de komst van internet zijn er meer mogelijkheden om te zien en gezien te worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden