taal

Zijn ‘tweemaal zoveel’ en ‘eenmaal zoveel’ soms synoniemen?

Het Groene Boekje. Beeld -

Dinsdag schreef Trouw dat bij cycloon Kenneth al twee keer meer water naar beneden gekomen is dan bij cycloon Idai. De meeste lezers snappen dat er een dubbele hoeveelheid water is gevallen. Maar staat dat er wel?

Sommigen redeneren dat ‘twee keer meer water’ rekenkundig moet worden opgevat als de hoeveelheid water die gevallen is plús nog twee keer die hoeveelheid. ‘Twee keer meer water’ verwijst in hun optiek dus naar de drievoudige hoeveelheid water.

Rekenen en taal zijn echter verschillende dingen en in de praktijk is ‘twee keer meer’ een versteende uitdrukking die hetzelfde betekent als ‘twee keer zoveel’ oftewel ‘dubbel zoveel’.

Ik krijg vaker mailtjes van lezers over woordgroepen als ‘tweemaal zoveel’, ‘drie keer zoveel’ en ‘twee of drie keer meer’. Zo vond een lezer onlangs dat je over een begroting van 30 miljoen die met eenzelfde bedrag was overschreden niet – zoals de krant deed – kon zeggen dat het totaal uitkwam op ‘tweemaal zoveel als begroot’. Hij schreef: Weliswaar is 60 tweemaal 30, maar 60 is niet tweemaal zoveel als 30: het is slechts eenmaal zoveel’. Deze lezer vat ‘eenmaal zoveel’ op als synoniem van ‘eens zoveel’, dat inderdaad ‘dubbel zoveel’ betekent.

Die interpretatie tref ik vaker aan. Anderen gebruiken daarentegen juist ‘tweemaal zoveel’ (of ‘twee keer zoveel’ of ‘twee keer meer’) om naar een dubbel aantal of dubbele hoeveelheid te verwijzen. Ook daar is niets mis mee.

De wellicht verrassende conclusie hieruit is dat ‘eenmaal zoveel’ (naar analogie van: ‘eens zoveel’) synoniem kan zijn met ‘tweemaal zoveel’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden