TAAL

Zijn Nederlandse spreekwoorden oubolliger dan hun Engelse pendanten?

Beeld anp

In de Dikke Van Dale staan ongeveer 1250 spreekwoorden. 'Gebruiken we die dan nog?', is een terugkerende vraag in de mailbox.

De vraag is terecht, want een fors deel van de vaderlandse spreekwoordenschat is de afgelopen decennia in onbruik geraakt, althans in de geschreven taal. Dat is vrij gemakkelijk vast te stellen, onder meer aan de hand van de krantendatabase. Je hoeft 'zout en brood maken de wangen rood' (eenvoudig voedsel is gezond) maar in te tikken, en je ziet meteen dat dit spreekwoord de afgelopen 25 jaar geen enkele keer in een Nederlandse of Belgische krant heeft gestaan.

Twittertaal

Dat geldt ook voor 'arbeid verwarmt, luiheid verarmt'. Maar dat spreekwoord blijkt op Twitter nog wél geregeld te worden aangehaald. Twittertaal staat dichter bij de gesproken taal, dus misschien is dit spreekwoord typisch spreektaal (geworden). Of is de verklaring dat krantenmensen spreekwoorden vermijden omdat ze die maar oubollige stijlbloempjes vinden?

Gebruikt de schrijvende pers dan helemaal geen spreekwoorden meer? Zeker wel: de spreekwoorden over krakende wagens die het langst lopen en het gras dat bij de buurman groener is en zo'n 400 andere Nederlandse spreekwoorden zijn nog altijd populair in de pers. Verder geldt ook in verband met spreekwoorden: wat je ver haalt, is lekker.

Want terwijl de pers veel oud-Hollandse spreekwoorden versmaadt, nemen Engelse pendanten in de krant langzamerhand hun plaats in. Zoals It takes two to tango, dat de afgelopen decennia zelfs al vaker in Trouw voorkwam dan 'de liefde moet van twee kanten komen'.

Lees ook eerdere artikelen uit de taalrubriek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden