Review

Zijn de Belgen minder bureaucratisch dan wij?

Nu bestuurlijke vernieuwing een wat sneue bijklank heeft gekregen, zouden we bijna vergeten hoe urgent de kwestie in 2003 leek. Onder anderen Arthur Docters van Leeuwen en burgemeesters Ivo Opstelten en Wim Deetman namen destijds zitting in de zelfbenoemde commissie 'Belgen doen het beter'. Die publiceerde het rapport 'een kwestie van uitvoering', dat werd aangeboden aan kabinetsinformateurs Donner en Leijnse.

Cheska Polderman

In hun 'manifest voor het nieuwe kabinet' pleitten de bestuurlijke zwaargewichten voor een efficiëntere en beter presterende overheid. Neem een voorbeeld aan België, vonden de heren, als het bijvoorbeeld gaat om de bestrijding van fraude in de sociale zekerheid. De Belgen hebben immers de 'Kruispuntbank', een databank waarin gegevens over burgers van verschillende instanties worden gekoppeld. Handig voor controles, maar ook voor de burger. Ze hoeven wijzigingen slechts één keer te melden.

Hebben Belgische burgers en ondernemers werkelijk minder last van administratieve rompslomp dan Nederlandse? En welk land is het verst gevorderd met zijn bureaucratische hervormingen? Bestuurskundigen Noor Huijboom en Jorrit de Jong, beiden lid van de initiatiefgroep 'Belgen doen het beter' die de gelijknamige commissie ondersteunde, namen de proef op de som. In het boek 'Belgen doen het beter. Zes redenen om morgen te emigreren' volgen ze burgers en ondernemers die de confrontatie aangaan met het bureaucratische apparaat. Zo laten ze een Amsterdamse en een Antwerpse Turk aan het woord, die beiden een broodjeszaak willen openen en vervolgens overspoeld worden door regeltjes. Ook weinig opbeurend is het relaas van twee Argentijnse immigranten met een respectievelijk Nederlandse en Belgische partner, over de hobbels die ze moesten nemen voor ze met hun geliefden mochten trouwen. Nederland blijkt het zijn importbruiden en bruidegommen het moeilijkst te maken. Daarentegen ben je als borstkankerpatiënte wellicht beter af in Nederlandse mammapoli's -speciale ziekenhuisafdelingen.

Zo doen Huijberg en De Jong in hun 'impressionistische reisverslag' nog drie vergelijkende mini-onderzoekjes, naar belastingaangifte, de aanpak van illegale arbeid en de registratie van nieuwe auto's. Er is veel begrip voor de ergernissen van burgers, maar de auteurs vergeten ook de andere kant van de zaak niet. De lezer krijgt een kijkje in de beleefwereld van de ambtenaren achter het loket, die ook maar proberen hun werk te doen.

Anders dan de titel suggereert, is het boekje geen duwtje in de rug om direct naar België te emigreren. De bestuurlijke transparantie blijkt in beide landen voor verbetering vatbaar. Terwijl overheden hun best doen de procedures eenvoudiger en doorzichtiger te maken, gaapt er nog altijd een kloof tussen het perspectief van de burger en dat van de ambtenarij. Dit boekje kan voor beide partijen misschien bijdragen aan meer begrip voor de andere kant.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden