RECENSIE

Zie daar: vrouwen zijn net mensen

Hanna Rosin Beeld
Hanna Rosin

Gaat het mannelijk geslacht roemloos ten onder? Volgens journaliste Hanna Rosin wel.

In 2010 publiceerde ze in Atlantic Monthly een essay dat in de Verenigde Staten tot nogal wat ophef leidde. Daarin beschrijft ze hoe de huidige, postindustriële economie mannen langzaam overbodig maakt. Die heeft immers heel veel nodig, maar spierkracht en uithoudingsvermogen - van oudsher beschouwd als masculiene kwaliteiten - juist niet. Tegenwoordig schop je het verder met sociale intelligentie, een open wijze van communiceren, het vermogen om stil te zitten en je langdurig te concentreren. En laten dat nu net kwaliteiten zijn die vrouwen van oudsher wél in ruime mate zouden bezitten. De technologische vooruitgang, kortom, heeft zich tegen mannen gekeerd.

In het onlangs verschenen boek 'The End of Men' werkt Rosin haar stelling verder uit. In de moderne economie houden vrouwen volgens haar 'de kaarten in handen'. De feiten die ze aandraagt, liegen er inderdaad niet om. Vrouwen bezitten nu meer dan 40 procent van de ondernemingen in China. In de VS dragen ze ruim 42,2 procent bij aan het gezinsinkomen (tegen 2 tot 6 procent in 1970). Meisjes doen het significant beter op scholen en universiteiten dan jongens. Talloze ooit exclusief mannelijke beroepen zijn inmiddels geheel gefeminiseerd. En elk fatsoenlijk bedrijf is naarstig op zoek naar vrouwen in de top omdat het dan betere resultaten zou boeken.

Het testosterontijdperk, bedoelt Rosin, loopt definitief ten einde. Niet zo vreemd dus, dat driekwart van de paren dat zich meldt bij vruchtbaarheidsklinieken een meisjesbaby prefereert. Haar toekomst ziet er vele malen rooskleuriger uit.

Misschien heeft Rosin een punt. Maar wat is precies het probleem? Mannen zijn sinds mensenheugenis dominant geweest in alle sectoren van het openbare leven - simpelweg omdat vrouwen, in de woorden van socioloog Abram de Swaan, enkel goed waren 'voor de fok en de zorg'. Bezaten ze macht, dan alleen binnenshuis. Sinds een jaartje of veertig zijn vrouwen massaal de grotemensenwereld binnengetreden, althans hier in het Westen. Uiteraard gaat dat gepaard met wrijving en ongemak; geen enkele sociale omwenteling verloopt pijnloos. Maar als het al zo zou zijn dat mannen anno 2012 het nakijken hebben, dan nog is er geen enkele reden je daarover druk te maken. Dat komt vanzelf weer in evenwicht.

Rosin is er evenwel van overtuigd dat er veel méér aan de hand is. Ook in sexualibus, betoogt ze, bepalen vrouwen tegenwoordig de spelregels. "In het Westen gedragen ze zich seksueel agressief op een manier die zelfs twintig jaar geleden ondenkbaar was." Veel aandacht besteedt ze verder aan de inhaalslag die ze maken in het criminele circuit: meisjespubers blijken zich evenzeer te kunnen misdragen als jongenspubers, voor grof geweld schrikken ze niet langer terug. En dan blijken vrouwen óók nog eens niet gelukkiger te zijn dan in de jaren zeventig, toen ze hun leven grotendeels binnenshuis sleten. Dus wat zijn we, wil de auteur geloof ik zeggen, per saldo eigenlijk opgeschoten?

Rosin onderbouwt haar stelling met een ratjetoe aan bewijsmateriaal: interviewtjes met betrokkenen, wetenschappelijk onderzoekje hier, eigen ervarinkje daar. Zelfs haar brave dochter en haar onrustige zoontje voert ze ten tonele om de seksekloof te onderstrepen. Die anekdotiek maakt haar betoog willekeurig en onevenwichtig - alleen al omdat je bij elk voorbeeld moeiteloos een tegenvoorbeeld kunt bedenken. En ronduit hilarisch is de wijze waarop ze sitcoms, films en andere fictie aanvoert. Hoezo zou de populariteit van 'The Girl with the Dragon Tattoo' - een filmheldin die er graag op los timmert - ook maar iets zeggen over vrouwen van vlees en bloed?

Eigenlijk gaat het in de inleiding van 'The End of Men' al mis. Ze begon, schrijft Rosin, aan haar project met de gedachte dat we afstevenen op een 'vrouwenwereld' die iets zou reflecteren van 'vrouwelijke waarden' als 'tederheid', 'toegeeflijkheid' en 'mededogen'. Gaandeweg kwam ze erachter dat zulks een mythe is. Een samenleving waarin vrouwen een grotere rol spelen, constateert ze beteuterd, leidt niet vanzelfsprekend tot een 'soft feminien utopia'.

De hemel zij gedankt, zou ik zeggen. We stevenen af op een wereld waarin vrouwen niet langer gelden als heel bijzondere wezens, met heel bijzondere dameskwaliteiten. We stevenen af op een wereld waarin vrouwen net mensen zijn.

Hanna Rosin: The End of Men. And the Rise of Women. Penguin/Viking, Londen; 310 blz. € 21,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden