Opinie

Zeven verhalen over bombardement Rotterdam

Leendert, dierenoppasser in Blijdorp, en Cato, dienstmeisje, gaan met elkaar. Op 14 mei 1940 bombarderen de Duitsers Rotterdam, en de twee gaan op weg om elkaar te zoeken. Leendert (Titus Boonstra) heeft eerst nog gezorgd dat de leeuw Alexander, die zoals alle roofdieren van de directeur moesten worden doodgeschoten, nog even aan de dood ontsnapt. Maar weldra zal ook de dierentuin onder vuur komen. Alle hokken en hekken zijn opengezet en verbaasde Rotterdammers zien struisvogels voortrennen over de Coolsingel. Zijn Cato (Jessica Zeylmaker) vlucht met anderen een metalen kluis in een bankgebouw in en wordt door de brisantbommen levend gebraden.

Leendert en Cato kwamen ook al voor in het theaterproject 'Lazarus' dat regisseur Peter Sonneveld in 2001 maakte toen Rotterdam Culturele Hoofdstad was. De twee zijn gevloeid uit de pen van schrijfster Anna Enquist, die samen met Anne Vegter en Antoine Uitdehaag de zeven monologen schreef die de personages vormen van 'Struisvogels op de Coolsingel'. Zes van de zeven komen bij het bombardement, de zevende, de chirurg Loed (ook van Enquist) sterft op weg naar het concentratiekamp, als hij in de veewagen zijn pilletje cyaankali inneemt.

De voorstelling is in twee opzichten een nagedachtenis. In de eerste plaats is het een theatrale herdenking van het bombardement van 65 jaar geleden. Daarnaast speelt Bonheur het stuk ter herinnering aan Annekee van Blokland, de artistiek leider die onlangs is overleden. Sonneveld is haar opgevolgd en dit is de eerste vooorstelling bij Bonheur in zijn nieuwe functie.

Het is een sobere voorstelling geworden, waarin de zeven acteurs, door Roelie Westendorp gekleed in lange, dunne mantels in verscheidene kleuren rood, door de ruimte van het theater tussen de toeschouwers rond dwalen als de doden. Het minst overtuigend als verhaal vond ik dat van de chirurg (Ruurt De Maesschalck), dat door Enquist wel erg fors was opgetuigd met oneigenlijke dramatiek: terwijl zijn collega vlucht voor al die stervenden die binnengedragen worden, vecht hij een heroïsche strijd, totdat de Duitse generaal gewond binnen wordt gebracht en hij die moet opereren, terwijl hij hem eigenlijk wil vermoorden. Bovendien mag hij als zwarte van de soldaten eigenlijk niet aan hem komen, en als hij dan het leven van de man heeft gered, gaat hij op transport naar Duitsland.

Heel mooi vond ik de Duitser Helmut (Nard Verdonschot) van Vegter: een zoon die als transseksueel ongeschikt voor de dienst vanuit Beieren zijn ouders gaat zoeken die in Rotterdam wonen. Vroeg in de ochtend van de 14e mei komt hij bij zijn strenge Pruisische moeder (Martine Crefcoeur) aan en wordt meteen weggestuurd. Uitdehaag komt met twee verrassend contrasterende personages: de oude Eddy (Paul R & Ouml;ttger) die de straat opgaat en eigenlijk bewust de dood zoekt: als Jood, zigeuner en homo, zegt hij, heeft hij van de Duitsers niet veel te verwachten. Daartegenover staat het schoolmeisje Rita (Sarah Jonker). Echt als een bloem, een roos vol beloftes, wordt zij in de knop gebroken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden