null Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Zelfs in juichcape moet het Oranjegevoel nog ontwaken

Voelen we het al of voelen we het nog niet? De juichcapes en geluksbroekjes gaan al rap over de toonbank, maar zelfs sportcommentator Jack van Gelder zei woensdag bij Humberto (RTL) dat het ­Oranjegevoel bij hem nog niet echt leeft.

Bij Op1 deden Carrie ten Napel en Charles Groenhuijsen ook hun best een EK voetbal-vonk te laten knetteren. Ten Napel droeg een oranje jasje en probeerde de jongens van het komende NOS Studio Europa (Sjoerd van Ramshorst en Henry Schut) wat hartstocht te ontfutselen. Alleen zijzelf kreeg een shotje energie toen ze in een fragment haar vader Evert ten Napel als sportverslaggever hoorde uithalen bij een goal van Wesley Sneijder.

Het is moeilijk, opnieuw opstarten. Humberto Tan doet het op zich goed na Beau, met energie en warmte. Als hij maar niet iedere gast in beeld gaat overhalen om nog eens bij hem aan te schuiven. Het Oranje-elftal zelf kent meer strubbelingen met een rechtszaak rond Quincy Promes en corona. En dan moeten wijzelf nog.

We wéten dat de sportzomer ons gaat opstuwen, maar voelen het nog niet. Te lang stilgezeten, te lang stil geweest. Hoe moet juichen van enthousiasme ook alweer? Die juichcape is zo gek nog niet, al moet de Jumbo van de KNVB zijn succes weer afzwakken omdat de grootgrutter geen officieel sponsor van het EK is. Het is balanceren op een dunne oranje lijn.

Onmisbare geschiedschrijving

Opnieuw beginnen – dat was voor de 12.000 Molukkers die in 1951 naar Nederland kwamen miljoenen malen schrijnender. Ik had nog niet geschreven over de laatste vierdelige Coen Verbraak-­serie Molukkers in Nederland. 70 Jaar op weg naar huis (BNNVara), en nu is die alweer ­afgelopen. Wederom onmisbare geschiedschrijving is het.

De ontboezemingen van veertien sleutelfiguren, jong en oud, uit de Molukse gemeenschap gaan over onze gedeelde postkoloniale geschiedenis, terwijl maar weinigen in Nederland weten waarom hun voorouders zeventig jaar geleden naar Nederland kwamen. Ze konden niet meer terug nadat ze met de Nederlanders in het KNIL tegen de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd hadden gevochten.

Wie denkt: de Molukkers, daar horen we na die treinkapingen toch niets meer van, wat is daarmee?, snapt door deze interviews waarom de ongeveer dertigduizend nazaten zich nog steeds kwaad, verdrietig en vernederd voelen – sommigen vinden zelfs dat Molukse Nederlanders niet in het Nederlands elftal zouden moeten voetballen, zoals Giovanni van Bronckhorst (1998-2010) en Simon Tahamata (1979-1986) deden. Terwijl ze maanden, jaren, wachtten op terugkeer kregen ze geen fatsoenlijke scholing, inkomen, huizen. Uiteindelijk raakte uit elk gezin wel een kind aan de drugs verslaafd, bleek woensdag. Bij filmmaker Jeftha Pattikawa (1977) waren zeven van de tien ooms en tantes aan de drugs, inclusief zijn ouders.

De Molukkers hebben zich herpakt. De vierde en vijfde generatie kent artsen, ar­chitecten, sociologen, cultuurprofessionals, zeggen ze trots. Zij verlangen niet meer naar een leven op Ambon, en toch: in aflevering vier bleek dat ze, hoe ‘verkaasd ook’, nog steeds wachten op hernieuwde erkenning van de vrije Republiek der Zuid-Molukken (RMS). “De Joden hebben tweeduizend jaar op hun staat gewacht”, zeggen ze hoopvol. Opeens begrijp ik hen, met het Oranjegevoel in aantocht. Ergens sluimert een nationaal gevoel dat niemand kan knechten.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden