null

Coronakunst

Zelfs de acteurs weten niet waar Wit Konijn Rood Konijn over gaat

Beeld Werry Crone

Precies een jaar na de wereldwijde corona-uitbraak en de sluiting van theaters, wordt vandaag om 20 uur eenzelfde theaterstuk over de hele wereld gespeeld: Wit Konijn Rood Konijn.

Het Berlijnse theater Aurora Nova ­bedacht het plan en theaters in zeker dertig landen doen mee. Wit Konijn Rood Konijn is een internationale theatersensatie. Doordat deze voorstelling ruim een uur duurt, en overal ter wereld op een ander moment begint, wordt op 13 maart 24 uur lang ergens in een theater het stuk opgevoerd. Zo ontstaat een golf van theater over de hele wereld. Een ontroerend en tegelijkertijd krachtig initiatief om de datum van 13 maart 2020 te markeren: de meeste theaters staan er sinds die dag ­ongebruikt bij.

In een vrij land als Nederland ­ervaren sommigen de coronasituatie als een gevangenis: er is een avondklok, we kunnen niet of nauwelijks reizen, we zien maar weinig mensen en theaters en restaurants zijn dicht. Daarom is de keus om het stuk van de Iraanse theatermaker Nassim ­Soleimanpour (39) te spelen, toepasselijk. Hij schreef het in 2010 als ­‘gevangene’ van het islamitische regime in Teheran, dat bepaalde dat hij het land niet mocht verlaten omdat hij weigerde als dienstplichtige het Iraanse leger in te gaan.

Hij mocht dus niet reizen, maar zijn stuk reisde wel: het werd in meer dan dertig talen vertaald en is al een paar duizend keer opgevoerd in vijftig landen – ook verschillende keren in Nederland, onder meer door Gijs Scholten van Aschat en Jan Jaap van der Wal, en op Broadway door grote namen als John Hurt, Whoopi Goldberg en Ken Loach. In 2013 lukte het Soleimanpour aan een uitreisvisum te komen. Sindsdien woont hij in Berlijn.

Geen regisseur, geen set

Waar gaat het stuk Wit Konijn Rood Konijn over? Het is een bijtend humoristische parabel die de toeschouwer meeneemt in een spel tussen gehoorzaamheid en ongehoorzaamheid, tussen volgen van voorschriften of durven daarvan af te wijken. Er is vooraf niet gerepeteerd, er is geen regisseur, er is geen set. De acteur krijgt 48 uur van te voren een A4’tje met instructies, zoals de uitspraak van namen, haalt het stuk op het toneel uit een verzegelde envelop en leest en speelt het.

Soleimanpour maakt ons zo via de acteur deelgenoot van zijn eenzaamheid en van de harde werkelijkheid waarin hij zich bevindt. En van zijn verlangen om bij ons te zijn, de toeschouwers. Hij laat je beseffen hoe heftig het is dat je bij alles wat je doet op je tellen moet passen. Er zijn acteurs die aan het eind van het stuk in tranen zijn uitgebarsten, soms veranderde het publiek in konijnen en in Duitsland zag een groep vrienden de voorstelling nog zeven keer, zo verslingerd waren ze eraan.

Pierre Bokma  in de Schouwburg Rotterdam. Beeld Arie Kievit
Pierre Bokma in de Schouwburg Rotterdam.Beeld Arie Kievit

Gelauwerd acteur Pierre Bokma (65) speelt de voorstelling vanavond in Schouwburg Amstelveen. “Met zo’n livestream zet ik een knop om, het is eigenlijk intiemer spelen dan met een volle zaal voor je. Bij dit bijzondere stuk, waar zo weinig over bekend is, zit er niks anders op dan er heel onbevangen in te gaan.

“Ik zoek er niets over op, ik google niets – los van dat ik daar niet heel goed in ben – want dat mag niet. Ik heb wel een beetje vals gespeeld: ik belde mijn grote vriend Gijs Scholten van Aschat op, die het in 2012 opvoerde, maar hij zei zich er niets van te herinneren! Het hielp me niet, maar zo is de regel: je mag er niets over zeggen als je het eenmaal gespeeld hebt. Ik mocht hem niets meer vragen.

“Tsja, die titel, geen idee: een konijn is lieflijk, vermeerdert zich heel snel, ze zijn lekker om te eten, is het konijn de vermomde ­onschuld? Wit is de kleur van onschuld, rood de kleur van bloed... Ik zou zeggen: koop een kaartje en sit back and enjoy.”

Actrice Soumaya Ahouaoui. Beeld Werry Crone
Actrice Soumaya Ahouaoui.Beeld Werry Crone

Soumaya Ahouaoui (34), actrice bij Het Nationale Theater in Den Haag, speelt de voorstelling in de Stadsschouwburg Utrecht. Ze vindt het heel spannend en een geweldig initiatief: “Ik ben een toneelspeler die altijd precies weet hoe ik iets wil doen, exact weet wat me te wachten staat. Nu dus helemaal niet. Het is de puurste kunstvorm: wat er gebeurt, gebeurt er. Het is een stuk dat ik niet ken, waarvan ik de schoonheid nog ga ontdekken en ervaren.

“Ik heb wel eerder geïmproviseerd, maar dit format is heel vernieuwend. En het gegeven dat elke acteur dit maar één keer mag spelen, maakt het nog ­exclusiever.” Wanneer denkt ze weer volop te kunnen spelen? “Ik ­reken erop in september weer op het toneel te staan, ik heb in de tussentijd wel veel gerepeteerd en een solo gespeeld.”

Livestreamkaarten

Check voor livestreamkaarten voor Wit Konijn Rood Konijn (12+, vertaling Carel Alphenaar) uw theater in de buurt, het stuk wordt in meer dan 40 theaters door het hele land gespeeld.

Soumaya Ahouaoui speelt vanavond om 20 uur in de Blauwe Zaal van de Utrechtse Stadsschouwburg.

Pierre Bokma speelt om 20 uur in de Kleine Zaal van Schouwburg Amstelveen.

In theater de Harmonie in Leeuwarden spelen drie acteurs in drie verschillende zalen het stuk tegelijkertijd, via drie livestreams kunt u schakelen tussen de acteurs.

Lees ook:
Zonder enige voorbereiding voor de leeuwen geworpen

Een aantal acteurs speelt onvoorbereid een monoloog van Iraniër Nassim Soleimanpour. Hans Kesting sprong deze week in het diepe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden