Zelf inhoud geven aan nieuw tijdperk

Waar maken mensen zich in het leven druk om? Wat drijft hen om dingen te bereiken, terwijl je weet dat veel wat belangrijk lijkt klatergoud is. Dat speelt nog meer voor mensen die hun levensweg al duidelijk afgebakend zien.

FRED LAMMERS

In de documentaire 'Later en straks zijn morgen geworden', die de Humanistische Omroep vanavond uitzendt, laat filmmaker Bob Entrop vijf van die mensen aan het woord. Wieteke en Carla (beiden 17) hebben een spierziekte en zitten in een rolstoel. Ze hebben al veel ziekenhuizen van binnen gezien, maar toch hun levensmoed niet verloren. Hoewel zij niet weten hoe lang ze nog te gaan hebben willen ze toch iets van hun leven maken. Ze gaan ook gewoon elke dag naar school. 'Je leeft nu, niet later', is hun mening.

Wat drijft mensen die een vol leven achter zich hebben om na hun pensionering een totaal andere richting in te slaan, soms aan een jarenlange studie te beginnen die nergens meer echt voor nodig is?

Piet heeft een actief bestaan als huisarts en directeur van een ziekenhuis afgesloten en doet er nu alles aan gediplomeerd meubelmaker te worden. “Ik begon aan een nieuw tijdperk. Daar moest ik zelf inhoud aan geven”, zegt hij. Lucas was tot zijn 65ste uitgever en studeert binnenkort af op cello aan het conservatorium. Wicher vertelt als 84-jarige hoe hij is blijven studeren: rechten, sociologie en theologie. Hij was van plan zich ook nog op de geschiedenisstudie te storten. Maar na de eerste opnamedag overleed hij. Zijn wens tot zijn laatste snik actief te blijven is vervuld. De beelden die van hem in de documentaire zitten zijn confronterend.

Bob Entrop heeft van het geheel een diep menselijk werkstuk gemaakt. Uit zijn vraagstelling blijkt zijn grote betrokkenheid bij het onderwerp. Als hij de twee meisjes met hun spierziekte voorhoudt dat zij waarschijnlijk de leeftijd van 50 jaar, die Entrop nu heeft, nooit zullen halen en vraagt hoe ze daar tegenover staan maakt hij veel los. Hij geeft zelf aan dat het ook voor hem moeilijk is zo diepgaand te praten.

De twee vertellen elk op hun eigen manier dat je er als gehandicapte het beste van moet zien te maken. Het is een mens aangeboren iets te willen presteren. Als Wieteke mensen ontmoet die zich afvragen waarom zij zich nog zo uitslooft, is haar reactie of zij dan soms thuis moet gaan zitten wachten tot zij helemaal niets meer kan.

Heel persoonlijk wordt de documentaire als Carla een boekje tevoorschijn haalt waarin zij haar wensen heeft opgeschreven voor als zij er niet meer is en vertelt hoe zij denkt over dat later, dat naar haar vaste overtuiging een wereld zal zijn met 'veel licht, bloemen en dieren, vooral vlinders en bijen'.

Wieteke verwerkt hetgeen haar overkomt in het maken van collages. Daarvoor gebruikte zij tekeningen die zij maakte in haar kindertijd, brieven van haar ouders en rapporten van behandelende geneesheren uit de periode dat zij er achter kwamen wat haar mankeerde. Flarden van die papieren documenten vormen nu kunstzinnige creaties, waarvan alleen Wieteke de diepere achtergronden kent.

Bob Entrop is niet bang zijn eigen angsten en twijfels uit te spreken. Daardoor ontstaan er echte gesprekken met degenen die hij portretteerde. Het is kortom een documentaire geworden die tot nadenken stemt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden