Interview Fleur Pierets

Ze trouwden in vier landen, toen werd Julian ziek

Beeld Maartje Geels

Ze zouden met elkaar trouwen in alle 22 landen waar het homohuwelijk was toegestaan. Maar na het vierde ja-woord overleed Julian aan kanker. Haar weduwe Fleur Pierets (46) schreef een boek over liefde, rouw én homorechten. “Ik ben nog activistischer geworden.”

 Bij hun eerste huwelijk droeg de Vlaamse Fleur Pierets een wit gehaakt jurkje en geen schoenen. Want dat wilde ze graag: blootsvoets trouwen met haar grote liefde, de Nederlandse Julian P. Boom. Het was zomer, bloedheet, de champagne vloeide en de twee vrouwen waren dolgelukkig met elkaar. Al vanaf hun allereerste ontmoeting. ‘Toen ik haar voor het eerst zag, ging het licht aan. In mijn hoofd, in mijn lijf. Alles kwam in focus en ik wist dat zij degene was met wie ik grote dingen zou gaan doen, een leven lang’, schrijft Pierets in haar zojuist verschenen boek ‘Julian’.

Hun leven samen zou zeven jaar ­duren; Boom stierf op 22 januari 2018 aan een agressieve vorm van kanker. Een verpletterend verlies voor Pierets, die niet alleen haar vrouw, maar ook haar artistieke partner verloor. Samen vormden ze het kunstenaarsduo JF. Pierets en maakten ze het online magazine Et Alors? en verschillende foto- en videoseries. Daarin waren diversiteit en mensenrechten steeds de rode draad. Hoe is het om als homo, transvrouw, dragking of queer af te wijken van het heteroscript? Wat is normaal en wie ­bepaalt dat?

Met hun meest ambitieuze performance waren ze nog maar net begonnen: ‘22’, genoemd naar het aantal landen waar het homohuwelijk was toegestaan bij de start van hun project in september 2017. (Inmiddels zijn het er 28, Malta, Duitsland, Australië, Oostenrijk, Taiwan en Ecuador zijn erbij gekomen.) In elk land zouden Pierets en Boom hun eerste huwelijk overdoen, was het idee. “In 174 landen op de ­wereld mochten twee vrouwen niet met elkaar trouwen, maar wij vonden het belangrijk om er iets positiefs van te maken, om te vieren waar het wél mocht”, vertelt Pierets op het terras van een Amsterdams koffietentje.

Het huwelijk van Fleur Pierets en Julian P. Boom in Amsterdam. Beeld Femke van Hettema

“We volgden ons buikgevoel, daarbij stelden we onszelf weinig vragen, we vonden dat we dit móesten doen. Wel hebben we ons een ongeluk gegoogled, omdat we dachten: dit is zo simpel, dit moet iemand anders toch al hebben ­gedaan. Maar nee.”

Dus begonnen Boom en Pierets aan hun trouwtournee, met inzet van alles wat ze hadden. Ze verkochten hun huisje in Zuid-Spanje en al hun spullen, totdat ze ieder nog maar één koffer met bezittingen overhielden. Met de opbrengsten konden ze alvast vijf huwelijk bekostigen, voor de andere 17 moesten ze nog fondsen zoeken. Bruiloft één was in New York, daarna volgden Amsterdam, Antwerpen en Parijs, steeds onder grote belangstelling van de internationale pers. Het Franse ‘oui’ was hun laatste ja-woord, enkele maanden daarna stierf Boom, nadat kort ­tevoren ernstig uitgezaaide kanker bij haar was ontdekt.

Toen ik verliefd werd op een vrouw, hoorde ik ineens bij een minderheid

Wat maakte dat Boom en Pierets zo ­radicaal voor hun trouwproject kozen? De basis was een grote, symbiotische liefde, zegt Pierets, maar ook een ­behoefte om kennis te verspreiden. “We merkten dat veel mensen echt niet weten dat je als homo maar in zo weinig landen kan trouwen. Mensen denken: ‘Het is nu wel oké met de gayrechten, in sommige landen mag je zelfs al kinderen adopteren.’ Maar een sultan in Brunei heeft laatst een wetsvoorstel ingediend dat homoseksuelen gestenigd mogen worden. In Rusland is onlangs een lhbt-activiste gruwelijk vermoord.”

“Gay zijn, dat was ook voor mij een hele tour. Ik ben tien jaar getrouwd ­geweest met schrijver Jeroen Olyslaegers, daarna werd ik verliefd op een vrouw. Ineens kwam ik in een wereld terecht waar kinderen zelfmoord plegen omdat ze gay zijn, waar mensen hun huis en baan verliezen of van een toren worden gegooid, zoals in Irak, omdat ze gay zijn. Daarvoor zat ik ook niet onder een steen, ik had al veel gay-vrienden. Maar pas toen ik een relatie kreeg met Julian, kwam het heel dichtbij, hoorde ik bij een minderheid. Vandaar dat ik dacht: wat kunnen wij doen?”

Blueprint Study 2 (2015). Beeld JF. Pierets

Waren de twee geliefden in de eerste plaats kunstenaars, of activisten? Pierets, opgeleid als kunsthistoricus, vindt het onderscheid niet zo belangrijk. “Ik ben gefascineerd door kunstenaars als Kara Walker en Ai Weiwei, mensen die effectief een boodschap brengen en daar een vorm voor vinden. Voor mij hoeft kunst niet mooi te zijn, ik vind het verhaal dat erachter zit veel boeiender. Kunstenaars moeten de juiste vragen stellen, mensen een spiegel voorhouden, dat probeerden wij te doen.”

Maar aan hun gelukkige symbiose kwam bruut een eind. Het verlies is vers, de rouw nog heel rauw. “Ik ben snel moe en snel verdrietig. Wel kan ik het iets beter doseren. Als ik nu op straat loop, kan ik me gedragen, daarvoor werd ik door verdriet overmand, moest ik een wc in vluchten. En wat heel raar is: ik kan niet meer in de toekomst kijken. Julian en ik hadden vijf jaar vooruit gepland, maar nu gaat mijn leven van uur tot uur en voel ik: het kan ook direct weer gedaan zijn.

“Het schuldgevoel komt soms ook nog heftig binnen, al zijn de scherpe randjes ervan af. Het gaat over de miniemste dingen. Als je geliefde dood aan het gaan is, denk je: ik mag geen fouten maken. Ze mag niet denken dat ik efkes ongeduldig ben, of met mijn hoofd ergens anders zit. Je doet het nooit goed genoeg, terwijl het de belangrijkste periode van je leven is: zij moet wel met een goed gevoel vertrekken.”

Ik heb alles constant herbeleefd

“Het enige wat me op dit moment energie geeft, is werken. Ik geef nu veel lezingen over positief activisme, ik zeg ook op alles ‘ja’. Want ik heb veel schrik dat als ik ga zitten, dat ik dan niet meer recht kom.” Het schrijven van haar boek ‘Julian’, over hun liefde, hun werk en de dood, hield Pierets het afgelopen anderhalf jaar ook op de been, al was het erg moeilijk. “Zeker op het einde. Toen moest ik steeds die drukproeven lezen, ik zat weer de hele tijd in die ziekenkamer, in dat mortuarium. Ik weet niet of het schrijven mentaal zo goed voor me was, want ik heb alles constant herbeleefd.”

Maar het móest, want Julian had het haar opgedragen. “Ze zei: ‘Alles wat we hebben gedaan, zal vergeten worden, het was te kort, te weinig.’ Toen heb ik haar beloofd om dit boek te schrijven. Daar kwam ze in de weken voor haar dood verschillende keren op terug. Ik denk dat ze zo voor mij wilde zorgen, dat ze dacht: ‘laat ik haar een klusje ­geven, dan heeft ze iets te doen’.”

Dit najaar verschijnt er in de Verenigde Staten nóg een boek van Pierets hand, een autobiografisch kinderboek met illustraties van Fatinha Ramos. Het heet ‘Love Around the World’ en het gaat over twee meisjes, Fleur en Julian, die de wereld rondreizen om overal te trouwen waar het mag. Komend voorjaar volgt de Nederlandse editie.

Was het troostrijk om hun project op papier wél af te kunnen maken? “Dat had ik van tevoren wel gedacht, maar dat was naïef. Ik had over het hoofd gezien hoe zwaar het is om te schrijven over het leven dat je had willen leiden.”

‘Julian’ van Fleur Pierets is verschenen bij uitgeverij Das Mag, 22,99 euro.

Een lesbisch koningspaar, hoe vreemd is dat?

Het vrouwelijke kunstenaarsduo JF. Pierets vertrok vaak vanuit het zelfportret. Zo bestaat de serie ‘Clark Kent’ uit fotomontages waarin Fleur Pierets en Julian Boom gearmd kijken naar reclamebeelden op straat. Die tonen steeds de heteronorm: gezinnetjes, mannen met vrouwen. Hoe is het voor gays om zichzelf nooit in reclames terug te zien?

‘The Royal Anthem’ toont interieurs met een portret van het koninklijk paar aan de wand. Wie inzoomt, ziet dat het een foto van JF. Pierets is. Een lesbisch koningspaar, hoe vreemd is dat?

Het bekendst werden Pierets en Boom met ‘22’, hun trouwproject. Ze wilden elkaar het ja-woord geven in alle landen waar het homohuwelijk is toegestaan. Maar na vier huwelijken overleed Boom aan kanker.

Uit de serie ‘Clark Kent’ (2017). Beeld JF. Pierets

Lees ook: 

Documentairemaker Nicolaas Veul laat zien waarom je misschien geen ‘pisnicht’ moet zeggen

Scheldwoorden als vuile homo of mietje klinken te pas en te onpas. Wat doet dat met het zelfbeeld van een jonge homo die nog in de kast zit? Nicolaas Veul maakte er een indringende documentaire over. ‘Je kruipt diep in je harnas, uit angst dat iemand ontdekt wie je bent.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden