Review

'Ze krijgt al bijna een ei'

Hans Hagen: 'Jubelientje legt een ei', ill. Philip Hopman, Van Goor, 68 p, ¿ 22,90, 4-8 jr; Lydia Rood: 'Oren in de knoop', ill. Annemarie van Haeringen, Leopold, 73 p, ¿ 19,90, 5-8 jaar; Wouter Klootwijk: 'Op reis met de oom van Adri', ill. Philip Hopman, 70 p, ¿ 24,90, 7-10 jr.

LIEKE VAN DUIN

“Volgens mij is dit een vrouwtje.

We lenen een vadertje bij de dierenwinkel en dan gaan ze kussen en vrijen en dan komen de jonkies vanzelf.''

Jubelientje is één van die boekenkinderen uit de jaren negentig die razendsnel geliefd zijn geworden.

Vroeger had je Jip en Janneke, en Saskia en Jeroen. Nu, één à twee generaties later, zijn het behalve Jubelientje met haar overrompelende logica ook Roosmarijn met haar uitgekookte fantasie, en het onafscheidelijke drietal Adri, Wim en Martje met hun vrijbuiterige avonturen.

Maar het zijn niet eens zozeer de kinderen die veranderd zijn in die jaren als wel de volwassenen: die zijn vergeleken met de grote mensen uit 'Jip en Janneke' en 'Saskia en Jeroen' losser geworden, speelser, meer naar de kinderen toe gegroeid.

Van Hans Hagen verscheen het derde boek over Jubelientje: 'Jubelientje legt een ei', van Lydia Rood het vijfde over Roosmarijn: 'Oren in de knoop' en van Wouter Klootwijk het vierde over Adri, Wim en Martje: 'Op reis met de oom van Adri'. Alle drie (opnieuw) verrukkelijke boeken voor kinderen tussen vijf en tien jaar, zij het verschillend van sfeer en toon.

In 'Jubelientje legt een ei' passen oma en Jubelientje op het schildpadje van Suus, die op vakantie is. Jubelientje wil graag schildpadjes fokken, dan krijgt ze er zelf ook een paar. Als oma zegt dat schildpadden eieren leggen is dat nieuw voor haar, maar ze verwerkt dat nieuws bliksemsnel:

“Nu weet ik het zeker.

Dit is een moedertje.

En ze wil heel graag een kind.

Ze krijgt al bijna een ei.''

Als dat ei langer op zich laat wachten dan Jubelientje lief is, zal ze het schildpadje wel even helpen... en dan verrassen Jubelientje en oma elkaar met eieren.

Jubelientje is zo'n sprankelende zes- à zevenjarige die alles zeker weet, en als de dingen anders zijn dan ze dacht, past ze dat soepel in in haar wereldbeeld. Haar oma geniet ervan en speelt mee, zodat het voortdurend de vraag is wie wie voor de gek houdt.

Behalve fantasierijk is oma ook vitaal: ze staat om zes uur op om met Jubelientje achterop de fiets naar de opgaande zon te gaan kijken, en als het moet loopt ze met kleren en al aan dwars door een sloot in het weiland. Met Jubelientjes oma heeft Hans Hagen een nieuw soort grootouder geschapen: iemand die genoeg heeft leren relativeren om (weer) dicht bij kinderen te kunnen staan, en nog vol levenskracht is. Wat ook nu weer opvalt bij Hans Hagen is hoe weinig woorden hij nodig heeft om veel te zeggen. Er stáat niet dat Jubelientje met oma naar de dierenwinkel gaat, dat blíjkt. En als er dan toch iets beschreven wordt gaat het zo:

“Kamer uit.

Trap op.

Vlug in bed.

Onder de dekens.

Klaar!''

Een bondigheid die een pittige tekst oplevert, en bovendien goed leesbaar is voor beginnende lezers.

Poes kan lezen

Roosmarijn is in de boeken van Lydia Rood steeds een jaar ouder. In het eerste deel, 'Zuigen op je neus', is ze drie, in het meest recente, 'Oren in de knoop' zeven. Roosmarijn heeft een sterke eigen wil, die ze met een enorme vindingrijkheid probeert door te zetten. Dat is bij haar vooral een (machts-)spel met haar ouders, die haar fantasie stimuleren, erin meespelen, maar er soms ook een punthoofd van krijgen. Grappig is het verhaal waarin Roosmarijn haar moeder bewijst dat haar poes kan lezen: ze schrijft 'Mieouw' op een briefje en houdt dat de poes voor zijn kop.

In een ander verhaal blijft Roosmarijns vriendje Jurriaan logeren. Als ze 's avonds om tien uur nog niet slapen, worden papa en mama boos. “We speelden overdagje”, probeert Roosmarijn dan. Mama gaat mee in die fantasie en antwoordt: “Ja, het is woensdagmiddag en jullie moeten een dutje doen”. Als ze de volgende avond geen overdagje meer mogen spelen, gaan ze vadertje-en-moedertje doen. Want grote mensen blijven wakker...

Roosmarijn is onstuitbaar in haar fantasie, waarmee ze anderen inspireert en uitdaagt. Gingen haar ouders in eerdere delen wel eens te ver mee in die verbeelding, nu lijken ze meer balans te hebben gevonden tussen meedoen en afstand houden, waarbij het aardige is, dat ze tonen het soms ook niet meer te weten met de opvoeding.

Verlate hippie

De boeken over het drietal Adri, Wim en Martje spelen zich af in een Hollands platteland waar kinderen nog veilig op avontuur kunnen gaan. Adri is de doener, Wim de denker en Martje het praktische meisje. Voor 'Het erf van de oom van Adri' kreeg Wouter Klootwijk vorig jaar terecht de prijs van de Kinderboekwinkels. Die oom van Adri is een prachtig relaxt personage, dat het midden houdt tussen een sjacheraar in tweedehands spullen en een verlate hippie.

Van hem mogen de kinderen veel meer dan ze van hun eigen ouders zouden mogen, en dus is het heel spannend bij de oom van Adri.

In 'Op reis met de oom van Adri' heeft hij voor 200 gulden een Mercedesbus op de kop getikt. Hij timmert er een tafel in, bedden en bankjes. En dan gaat hij met de kinderen op reis. Naar zee, voorbij Antwerpen. Onderweg gebeurt er van alles. Ze helpen een boerin appels plukken en aan de Belgische kust sluiten ze vriendschap met de Afrikaanse patatbakker Antonio. Als zijn frietkraam in brand vliegt geeft Adri's oom de bus aan Antonio, en bouwt hem provisorisch om tot rijdende frietkraam. De oom van Adri zit nergens mee. Zo leeft hij. Bij de dag. Een outcast in de maatschappij, maar een prachtmens, een levensgenieter, die de kinderen inspireert tot gefilosofeer over het verschil tussen werken en vakantie houden. Ook hij staat, met zijn hang naar vrijheid en avontuur, dicht bij kinderen. En ook dit boek blijkt er één van 'de generatiekloof voorbij'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden