Tim Hofman in zijn animaties over ‘Royal’ Shell’s slechte daden in ‘Pak de macht’ van BNNVARA. Beeld macht
Tim Hofman in zijn animaties over ‘Royal’ Shell’s slechte daden in ‘Pak de macht’ van BNNVARA.Beeld macht

Tv-columnMaaike Bos

Ze doen zo hun best, de mensen van de tv, maar zelfs het shock-effect raakt uitgewerkt

Ze doen zo hun best, de mensen op tv. Soms voel ik me bijna lullig dat ze me ondanks die inzet niet raken. Ik zie hun technieken wel: tegenstellingen opdissen, inspelen op het gevoel, overdrijven. Waarom werken die trucs niet altijd op de plek waar mijn adrenaline wordt aangemaakt?

Als ik de tv donderdag van licht naar zwaar bekijk: bij Martien Meiland op SBS6 is alles ‘een drama’, zeker nu dochter Maxime definitief het nest heeft verlaten. Erica en Martien zijn nog niet eens van Hengelo naar hun nieuwe villa in Noordwijk verhuisd, of dagjesmensen komen al selfies maken met de Meiland-mansion, wist Shownieuws. Het programma Chateau Meiland scoorde 1,35 miljoen kijkers, maar vaak genoeg denk je: waar gáát het over.

Op NPO 3 ondertussen kaartte Keuringsdienst van waarde (KRO-NCRV) een veel groter drama aan, uit de kippenindustrie. De miljoenen haantjes die uit het ei komen, biologisch of niet, worden binnen een dag vergast. Die worden geen legkip en zijn veel duurder om voor het vlees op te kweken. Dus worden ze verwerkt tot hoogwaardig diervoer voor leeuwen en andere exotische dieren, liet verslaggever Ersin Kiris zien naast bakken vol geel spul met oranje pootjes.

Zieligheidsframe

Wat maken de mensen een zooitje van de levenskringloop, dacht ik. En toch werd ik niet meteen geheel-vegetariër (ben nu een halve). Ook ik ben zo’n mens in die grote keten. Het was interessant dat kippenboer Ruud Zanders van Kipster de hanen wel gebruikt voor het vlees en daarmee ook vleeskippenkweek uitspaart. Maar het ergerde me lichtjes dat Marijn Frank en Ersin Kiris bij anderen bleven vragen of het niet zielig was de kuikentjes te doden. Frank vroeg het zelfs bij het innovatieve technologiebedrijf Respeggt, dat de haantjes al in het ei selecteert en als embryo vernietigt. Mensen die hun best doen om het leed te verminderen, moet je niet in het moreel veroordelende zieligheidsframe proppen.

Het is lastig voor tv-makers om ons betrokken te krijgen; de overdrijving maakt soms ook murw. Zou Tim Hofman het kunnen, grote winnaar vorig jaar van twee Televizier-Sterren, en de Gouden Televizier-Ring?

In Pak de macht (BNNVARA) dook hij donderdag in olie-en gasbedrijf Shell. Als een Ted Talk-spreker loodste hij ons soepel langs onethisch bedrijfsgedrag: van vervuiling en mensenrechtenschendingen in Nigeria tot het negeren van eigen rapporten over klimaatverandering, lobbyen tegen overheidsingrijpen en te weinig winstbelasting betalen. Hij wilde deze ‘machthebber’ eens ter verantwoording roepen.

Tim Hofmans naïeve acties voor de bühne

Daarop volgde een aantal naïeve acties puur voor de bühne: Hofman zou met draaiende camera weleens topman Ben van Beurden zelf confronteren. Natuurlijk kwam die niet. Hetzelfde probeerde hij bij de koning. Die gaf ‘Royal Dutch Shell’ immers het goedkeuringsstempel ‘koninklijk’ – voor bedrijven die “respect, waardering en vertrouwen verdienen en van onbesproken gedrag zijn.”

Goed punt, dat dat predicaat zo kritiekloos blijkt. Maar Hofman zet zijn punt zo eenzijdig in, dat je je afvraagt wat wederhoor en een breder perspectief zouden hebben opgeleverd. De koning was er niet, het hek bleef dicht. Hij sloot alleen af met een tastbare en reële actie die me wel benieuwt: een petitie tekenen om het predicaat ‘koninklijk’ te laten intrekken. Zouden we toch die macht hebben?

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden