interview

Zangeres Julia Holter zingt in een volière

Beeld dicky bahto

De Amerikaanse zangeres Julia Holter zocht met haar avontuurlijke album ‘Aviary’ (vogelkooi) de randen van de popmuziek. Ze brengt toeterende auto’s en kwetterende vogels. Na lieflijke fluisterzang volgt een spookachtige finale.

Het gesprek met Julia Holter (1984) begint met een verontschuldiging. Omdat de Amerikaanse zangeres verkouden is zal ze geen hand geven. Ze drukt zich in een hoek van de tweezitsbank en verzoekt de interviewer in de andere hoek te blijven. Het valt niet mee om die afstand te overbruggen. Holter communiceert bij voorkeur via haar muziek, zegt ze. Praten kost veel energie; ze is bang om dingen verkeerd te zeggen. Dat blijkt. Ze begint haar zinnen soms wel zes keer opnieuw. “Het zit zo, ik denk dat, nou ja, weet je wat het is, eigenlijk, nee wacht, je moet het zo zien... .” Ze blijft het welwillend proberen, maar lijkt zelf nooit helemaal tevreden lijkt met wat ze zegt. Toch ontvouwt zich een fascinerend gesprek.

Het is misschien ver gezocht, maar de ervaring lijkt in zekere zin op luisteren naar ‘Aviary’. Wie doorzet, kan helemaal opgaan in de eigenzinnige wereld die Holter schept, ook al lijkt het uitgesloten dat je die wereld ooit helemaal zult doorgronden. Geijkte popstructuren ontbreken, catchy wordt het zelden en anderhalf uur is geen eenvoudig behapbare lengte. In de trackvolgorde is nauwelijks logica te ontdekken – althans niet de logica die we kennen van vinyl, met op elke plaatkant een evident eerste en laatste nummer.

“Het is niet per se gemaakt voor streaming,” zegt Holter. “Voor mij werkt het ook op vinyl. Opstaan, de plaat omdraaien; die pauzes zijn fijn, ik hou daar per definitie van. Je hebt wel een punt, hoor. Ik moedig aan dat iedereen ‘Aviary’ beluistert zoals hij wil. Je kunt er een paar liedjes uitpikken en in een playlist zetten, je kunt alles op shuffle zetten, mij maakt het niet uit. Dat geldt voor al mijn albums, maar de voorgangers hadden een logischer volgorde van begin tot eind. Als ik ‘Aviary’ in een woord moest omschrijven, zou ik zeggen: vloeibaar.”

Het nummer ‘Everyday is an emergency’ bestaat uit twee delen. De eerste helft is abstract en klinkt als een rij toeterende auto’s in een opgewonden avondspits. In de slotstuk horen we Holter op haar intiemst: lieflijk fluister-zingend schuifelt ze naar een spookachtige finale. Het lijken twee afzonderlijke nummers, die kennelijk wel degelijk na elkaar beluisterd dienen te worden. 

“Dit heb ik inderdaad zelf in de hand willen houden. Omdat de rust weldadiger voelt na die heftige eerste helft? Nee, dat was niet het idee. Voor mij is het tweede deel een reflectie op de horror; horror in de wereld, horror in het hoofd. Je kunt dat als helend ervaren, maar het kan ook onderdeel van hetzelfde drama zijn. Kun je me volgen? Ik hou erg van die schelle geluiden, maar ze voelen tegelijkertijd alsof je uitgewrongen wordt. De grens tussen pijn en plezier is dun. Je zou het masochisme kunnen noemen. De pijn van het leven en daarvan houden.”

De ouverture ‘Turn the light on’ lijkt de titel te verklanken; het is alsof je een vogelkooi (‘Aviary’) binnenstapt. “Daar dacht ik niet specifiek aan, maar ik snap wat je bedoelt. Die kakofonie... verrek, natuurlijk hoor je die erin. Ik wilde een massief geluid creëren waarin ik kon verdrinken. Interessant dat je het een ouverture noemt. Dit was een van de weinige nummers waarvan de positie op de plaat voor mij duidelijk was: dit moest de opener zijn. Een andere journalist zei juist dat het voor hem een evident einde was. Dat onderstreept alleen maar het gevoel dat ik iets vloeibaars heb gemaakt.”

Doodmoe

De link tussen de albumtitel en Twitter (letterlijk: tjilpen, kwetteren) is snel gelegd. Tot een half jaar geleden was Holter behoorlijk actief op sociale media, en intens grappig. Plotseling hield ze ermee op. “Ik werd er doodmoe van. Het lukte niet meer om spontaan iets te posten, alles werd overdacht. Direct nadat ik iets geplaatst had, werd ik overvallen door depressieve gevoelens. Ik gebruik sociale media nu vooral om mijn shows aan te kondigen, alsof het advertenties zijn. Dat werkt prima. Toen ik nog gewoon opschreef wat ik dacht, voelde het alsof ik mijn gedachten adverteerde. Ontzettend verwarrend. Wat was mijn doel? Tegen wie had ik het? Met mijn muziek communiceer ik ook, maar dat is compleet anders. Je gebruikt taal, maar het gaat om de klank, om het geluid. Het is geen boodschap. Het is... een signaal. Dit klink misschien ongeloofwaardig, maar ik had er niet bij nagedacht dat die vogelkooi associaties met Twitter op zou roepen. Zo heb het nooit bedoeld.”

Hoe het album dan wel bedoeld is? In een persverklaring wees Holter op de therapeutische werking van haar muziek. “Ja, maar dat gaat over mezelf. Ken je het fenomeen geluidstherapie? Ik word rustiger van de geluiden op mijn album. Niet per se van mijn stem, maar het zingen zelf ontspant wel. Het zijn stressvolle tijden, dat hoef ik niet uit te leggen. Mijn president... verdorie, ik wil niet over politiek praten. Maar hij manipuleert ons en dat laten we gebeuren, omdat we vol zelfhaat zitten. Mijn leven is geweldig: ik kan leven van mijn muziek, maar ik ben niet bekend; ik kan nog gewoon over straat. Dat is de beste balans die je kunt wensen. En toch ben ik gestrest, net als iedereen.”

Afgelopen jaar ondervond Holter hoe het is om met iets anders dan haar muziek in het nieuws te komen. Haar ex-geliefde, de muzikant Matt Mondanile, werd beschuldigd van MeToo-praktijken. In een Facebookbericht schreef Holter dat de ervaringen die zijn slachtoffers deelden, overeenkwamen met de hare. 

“Die episode is gelukkig voorbij gewaaid. Ik ben niet langer ex-vriendin, maar weer gewoon muzikant. Het liefst had ik mij er niet mee bemoeid, maar gezien de situatie moest ik dat bericht wel schrijven. Het ging niet om mij, het ging om een belangrijk en groot maatschappelijk probleem dat al sinds mensenheugenis bestaat. Mensen stelden vragen, ik had het idee dat ik moest antwoorden. Dat was mijn plicht.”

Lees ook:

De beperkingen van de pop genegeerd

CD- recensie - ‘Loud City Song’, dat kan verwijzen naar een luid stadslied, of naar een lied over een luide stad. In dit geval zal het de tweede betekenis zijn. Julia Holter maakte een album over haar woonplaats Los Angeles, maar over de nummers hangt vaak een melancholieke waas, die de muziek iets verstilds geeft. 

Mooi festival voor wie avontuur zoekt

De theatrale folkzangeres Julia Holter verdronk behoorlijk in de galmende Janskerk, waar zanger Devon Welsh van electroduo Majical Cloudz even daarna juist opviel door diens kraakheldere stem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden