Review

Zachtaardige revolutionairBrieven uit de gevangenis

Sal Santen, 'Dapper zijn omdat het goed is', Uitg. De Bezige Bij, Amsterdam, 204 blz. - f 32.

INEZ POLAK

Het is inmiddels al weer ruim dertig jaar geleden dat Sal Santen en zijn kameraad, Michel Raptis, voorpagina nieuws waren. De twee waren opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij de oprichting van een verboden wapenfabriek in Marokko en medeplichtigheid aan het drukken van valse Franse francs voor het Algerijns bevrijdingsfront.

Ook bij 'andersgezinden' wekte het langdurige voorarrest van meer dan een jaar verontwaardiging. Na vijftien maanden kwam Sal santen uiteindelijk vrij. Zijn brieven uit die periode vormen zijn laatste boek in een inmiddels groeiend oeuvre over onder meer zijn joodse arbeidersjeugd en de invloed van de tweede wereldoorlog op zijn - vooral -politieke levensloop.

Wie aan 'Dapper zijn omdat het goed is' wil beginnen, doet er goed aan eerst die andere boeken te lezen om iets te begrijpen van deze zachtaardige revolutionair, die er heilig in geloofde (en nog altijd gelooft) dat het mogelijk is de armoe uit de wereld te bannen en het socialisme (het echte dan) te verwezenlijken. In zijn inleiding legt Santen wel iets uit over zijn betrokkenheid bij de Vierde Internationale, de zogenoemde revolutionaire wereldpartij, waarvan hij sinds 1954 in de dagelijkse leiding zat. Het leven van Sal Santen stond in het teken van die 'revolutie' - over zijn deelname aan het Algerijnse verzet schreef hij in 'Adios Companeros' - en zoals bij zovelen die aan de politiek verslaafd zijn, raakte het gezin op de achtergrond. Santen beschrijft zichzelf als iemand die als een bang jodenjongetje zijn leven was begonnen om later op spectaculaire wijze aan het revolutionaire leven deel te nemen.

Juist in zijn brieven uit de gevangenis aan zijn vrouw Bep, stiefdochter van de vermaarde Henk Sneevliet, keert Sal Santen terug naar het alledaagse. Het zijn verre van heroische brieven, wel van een standvastig man, die ernaar snakt de dagelijkse gebeurtenissen van zijn gezin mee te beleven.

Sal Santen, die stenograaf was bij het Vrije Volk, trok zich na zijn gevangenschap terug uit de daadwerkelijke politiek. Hij zette zich aan het beschrijven van zijn levensverhaal, waarbij 'Dapper zijn omdat het goed is' nog eens een persoonlijk tintje toevoegt - voor de liefhebber.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden