Review

Yuri kickt af ter wille van Orfie

Cynthia Voigt: 'De ruiter met het masker', vert. Relinde Nefkens, Querido, 278 p, f 34,90; Cynthia Voigt: 'Orfie', vert. Nan Lenders, Lemniscaat, 91 p, f 23,50; beide v.a. 13 jr.

Het gaat om 'De ruiter met het masker' en 'Orfie'. Het eerste is een Robin Hood-achtig verhaal dat zich ergens in Engeland, ergens in de vroege middeleeuwen zou kunnen afspelen. Terwijl 'Orfie' een eigentijds drama is, een melancholiek relaas over een meisje dat zangeres wordt, met rockmuziek, studenten, punkers en drugs als belangrijkste ingredienten. Toch zijn er overeenkomsten: in beide boeken speelt een tienermeisje met een sterk karakter de hoofdrol, in beide gaat het om humaniteit en liefde, en beide werelden zijn uiterst levendig en helder beschreven.

'De ruiter met het masker' is het sterkst van compositie. Hoofdpersoon is Gwyn, een 16-jarige herbergiersdochter, intelligent en zelfbewust. Iedereen om haar heen vindt het de hoogste tijd voor haar om te trouwen, maar Gwyn wil niet, al zijn er wel jongemannen in haar omgeving die ze graag mag. Ze ziet het onrecht om zich heen: edelen die in weelde leven en geen hand uitsteken voor het gewone volk, dat krepeert en hoge belastingen moet opbrengen. Ze fantaseert over Jackaroo, de ruiter met het masker, een verhaalfiguur uit oude tijden die edelen geld afhandig maakte en het aan de armen gaf. Als ze 's winters een keer met een edelman en zijn zoon van elf in een sneeuwstorm terecht komt verandert haar leven. Noodgedwongen bivakkeert Gwyn twee weken met de jongen in een hut; de edelman zijn ze kwijtgeraakt. Het aanvankelijke 'u' tegen elkaar wordt 'je' en de jongen leert Gwyn schrijven.

In de hut doet Gwyn een ontdekking die haar in de gelegenheid stelt Jackaroo te worden. Met ware doodsverachting speelt ze de rol, die haar op het lijf geschreven is, maar waardoor ze tenslotte haar geboortegrond moet verlaten.

Het verhaal komt erg traag op gang, in een breedvoerige, maar beeldende beschrijving van landschappen, en mensen in hun onderlinge relaties en spanningen. Na tachtig pagina's wordt het pas echt spannend, maar dan kun je ook echt niet meer stoppen met lezen.

Struikrover

Cynthia Voigt zet een geheel verzonnen, maar tot in details uitgewerkte, geloofwaardige middeleeuwse samenleving neer. Trouwen gebeurt collectief tijdens de jaarlijkse lentemarkt, haarspelden zijn van been, gewone huizen hebben geen ruiten maar houten luiken, het ophangen van een struikrover is volksvermaak en geruchten zijn het zout in de sociale pap.

Maar ook de personages komen tot leven. Gwyn is een onafhankelijke persoonlijkheid, die je ziet veranderen nadat ze teruggekomen is uit de sneeuwstorm. Ze is veel universeler en complexer in haar denken en voelen dan meestal wordt aangenomen van vrouwen in de middeleeuwen. En eindelijk eens een middeleeuws boekenmeisje dat gewoon ongesteld is. Ook andere personages zijn fascinerend, zoals de struikrover en de trouwe herbergiersknecht Burl. Voigt weet op het juiste moment in de tekst vermoedens te leggen over mensen als zij met hun geheimen, waardoor de lezer, eenmaal op gang gekomen, tot het eind toe nieuwsgierig blijft.

Van 'De ruiter met het masker' naar 'Orfie' is een wereldreis met een tijdmachine. De ik-figuur, Enny, schrijft over haar vriendin Orfie (vast afgeleid van Orfeus) die na de middelbare school zangeres is geworden. Eerst zingt Orfie op straat, later heeft ze haar eigen band, met Enny als 'manager'. Orfie ontmoet de aan drugs verslaafde Yuri. Yuri kickt af terwille van Orfie en het wordt een heel mooie liefde. Op hun bruiloft (tweedehands bruidsjurk en -pak) bieden punkers uit Yuri's vroegere scene hem een taart met dope aan. Yuri eet ervan, en is weer verloren aan de onderwereld. Orfie zingt en speelt in het kraakpand om haar geliefde terug te krijgen. Dat lukt bijna, en dus niet.

De sfeer van een muziekband die heen en weer schietend tussen anarchie en discipline op weg is naar succes, is treffend weergegeven. Maar 'Orfie' heeft niet de hechtheid en complexiteit van een roman, het is meer een losjes geschreven herinnering. Een waarschuwing tegen het gebruik van drugs, zonder moralisme. Een ode op de liefde en de vriendschap, en een requiem voor een vriendin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden