Interview Woody Allen

Woody Allen: ‘De liefde is te ingewikkeld’

Woody Allen en Soon-Yi Previn, drie jaar geleden in Cannes. Beeld AFP

Na #MeToo-ophef komt de nieuwe film van Woody Allen, over de liefdesperikelen van een jong stel, alsnog uit. Allen is al 83 en ervaren, maar dat maakt de liefde niet per se gemakkelijker. ‘Eén persoon is al ingewikkeld, laat staan twee.’

Laat het maar aan Woody Allen over om het glibberige pad van de liefde geestig in kaart te brengen. Zijn nieuwste romantische komedie ‘A Rainy Day in New York’ bereikt volgende week dan eindelijk de bioscoop, na behoorlijk wat ophef rondom de #MeToo-aantijgingen tegen de regisseur. Omdat rechtszaken daarover nog lopen, mag dat onderwerp tijdens het  gesprek niet worden aangeroerd (zie onder). 

‘A Rainy Day in New York’ speelt in Allens geliefde New York, prachtig gefilmd door veteraan Vittorio Storaro, bekend van seventies-klassiekers als Bertolucci’s ‘Novecento’ en Coppola’s ‘Apocalypse Now’. Aan zet is een jong studerend stel, vertolkt door Elle Fanning en Timothée Chalamet, dat voor een romantisch weekend naar New York gaat. Uiteraard loopt het voor de tortelduifjes niet helemaal zoals gepland.

Eerder dit jaar, op een snikhete junidag, deed Woody Allen (83) samen met echtgenote Soon-Yi en hun twee dochters Bechet en Manzie Amsterdam aan. Allen gaf ‘s avonds met zijn jazzband een concert in Carré. ‘s Middags was er tijd voor een interview in het Amstel Hotel. Het perspectief van een kleine Europese concerttour als klarinettist stemde hem vrolijk, zei hij. Hetzelfde gold voor het vooruitzicht om aansluitend in Spanje een nieuwe film op te nemen.

“Ik werk met een Spaanse studio waarmee ik eerder ‘Vicky Cristina Barcelona’ en ‘Midnight in Paris’ heb gemaakt”, zegt Allen. “Die samenwerking bevalt goed. Anders dan in Amerika krijg ik in Europa carte blanche.” Inmiddels zitten de opnamen van ‘Rifkin’s Festival’ (werktitel) er bijna op. Het gaat om een romantische komedie over een ouder Amerikaans koppel, gespeeld door Gina Gershon en Christoph Waltz, dat naar het filmfestival van San Sebastian reist en ter plekke weer verliefd wordt, zij het niet op elkaar. Zij raakt in de ban van een Franse filmregisseur; hij belandt in de armen van een Spaanse schone.

Op Rifkin’s Festival is het nog even wachten, het is nu eerst de beurt aan A Rainy Day in New York, een mijlpaal in Allens oeuvre. Het is zijn vijftigste regie in vijftig jaar. Opvallend is dat Allen in die afgelopen halve eeuw steeds weer terugkeerde naar liefde en seks en alles wat er mis kan gaan in relaties. Zo gaf hij het genre van de romantische komedie een geweldige impuls, toen hij in 1977 ‘Annie Hall’ lanceerde en samen met tegenspeelster Diane Keaton voor een kleine aardverschuiving zorgde in Hollywood. Het was het jaar van ‘Star Wars’, maar Annie Hall was zo ongeremd grappig, intelligent en inventief gemaakt dat hij bij de Oscaruitreiking tot beste film werd uitgeroepen en ook alle andere belangrijke Oscars won (regie, scenario en actrice).

Twee jaar later volgde ‘Manhattan’, opnieuw een schot in de roos. Vele romcoms volgden, de een beter dan de ander, waarin Allen met een knipoog naar onze hartstochten bleef kijken. “Het grootste misverstand over de liefde is dat het geen exacte wetenschap is”, zegt Allen. “En dat je er tijdens je leven niets over leert. Nou ja, je leert misschien een beetje door ervaring op te doen, maar het is niet veel. De liefde is te ingewikkeld. Elke situatie is anders. Het beste is denk ik om het niet te willen begrijpen en gewoon te genieten van de ervaring.”

Wordt het niet makkelijker in de liefde als je ouder wordt?

“Leeftijd doet er niet zo veel toe. Ouder worden brengt ook zo zijn problemen met zich mee. Je reageert niet meer zo snel. Je geest is niet meer zo scherp. Je botten doen pijn. Je moet oppassen dat je niet valt. Dus nee, ouder worden valt bepaald niet mee. Het enige wat je kunt doen, is proberen goed voor jezelf te zorgen: gezond eten, regelmatig een wandeling maken en je gehoorapparaat niet vergeten. En uiteindelijk verlies je de strijd, iedereen weet het. Maar om terug te komen op de liefde: of je nu jong bent of oud, zoals ik, een liefdesrelatie blijft gecompliceerd. Één persoon is al behoorlijk ingewikkeld, laat staan twee personen.”

Elle Fanning (rechts) en Timothée Chalamet spelen de hoofdrollen in ‘A Rainy Day in New York’. Beeld x

Toch bent u al tweeëntwintig jaar getrouwd. Zijn er handvatten voor een steady relatie?

“Het is puur geluk. Ik ben met Soon-Yi in een heel onwaarschijnlijke relatie terecht gekomen. Als iemand me zou hebben verteld dat ik op mijn 83ste ruim twintig jaar getrouwd zou zijn met een veel jongere Aziatische vrouw, dan zou ik hebben gezegd: je bent gek, dat gaat niet gebeuren, want de enige vrouwen die ik ontmoet zijn actrices, en deze vrouw is geen actrice, ze heeft niks van doen met de showbiz. Maar door een reeks onwaarschijnlijke gebeurtenissen heb ik haar toch ontmoet, een veel jongere vrouw uit Zuid-Korea die als weesmeisje op straat leefde en een heel andere start had.

“Ik ben opgegroeid in New York, speelde klarinet, ging naar de bioscoop en schreef op mijn vijftiende grappen voor de krant. Ik kom uit de wereld van theater, televisie en film. En toch klikte het tussen ons, wonder boven wonder. Niet omdat ik zo clever ben en precies weet wat me te doen staat of omdat ik zo ervaren ben dat ik weet hoe ik fouten kan voorkomen. Nee, niets van dat alles, het is puur geluk.”

En wat vertelt u uw twee dochters, 19 en 20 jaar, als zij om raad zouden vragen?

“Ze komen nooit bij mij voor advies. Ik word in ons gezin gezien als de idiot savant, als degene die niets snapt. Zo van: hij kan misschien films maken, maar hij heeft geen idee hoe je een lichtknopje aandoet in een hotelkamer. En hij kan je misschien iets vertellen over de ‘The Great American Songbook’ of over Russische literatuur, maar als je iemand zoekt die je de weg kan wijzen in de stad, don’t bother him, he doesn’t have a clue.”

Still uit A Rainy Day In New York . Beeld x

De stad waar u wel de weg weet is New York waar het in uw nieuwste film bijna onophoudelijk regent. Wat is er zo fijn aan de regen?

“Ik weet dat veel mensen bewolkte en regenachtige dagen als deprimerend ervaren, je zou het een psychologisch symptoom kunnen noemen. Zo gauw het winter wordt, zie ik mijn buren naar Florida of Californië vertrekken. Maar ik ervaar de regen als iets heel moois. Manhattan ziet er prachtig uit in de regen, heel romantisch. Hetzelfde geldt trouwens voor Parijs. Als het regent kun je lekker binnen zitten met een boek, of een film kijken of een sportwedstrijd op televisie. Maar je kunt ook heerlijk wandelen op bewolkte dagen. James Joyce had het gevoel dat de regen alles schoon waste en daar sluit ik me van harte bij aan, de regen reinigt.”

In A Rainy Day in New York duikt ook een filmregisseur op die een artistieke crisis doormaakt. Hebt u daar wel eens last van gehad?

“Ik ben niet artistiek genoeg om in een crisis te raken. Of misschien ben ik niet serieus genoeg of niet volwassen genoeg. Ik kan me wel eens zorgen maken thuis: moet ik iets grappigs maken, of juist iets serieuzers? Is dit niet te dwaas of is dat niet te somber? Maar nee, tot een crisis heeft het nooit geleid. Ik heb nog zo veel ideeën in mijn bureaula liggen, dat ik nog jaren vooruit kan. Het zijn zoveel ideeën dat ik waarschijnlijk niet lang genoeg leef om ze allemaal te kunnen realiseren.”

U bent in uw films altijd openhartig geweest over liefde en seks, angsten en obsessies, en ook over de dood als de grote spelbreker.

“Ja ik was een jaar of vijf, zes toen ik ontdekte dat het leven eindig was en ik ben daar altijd heel boos over geweest. Wat? Dit gaat niet eindeloos door?”

Beschuldiging van misbruik blijft Woody Allen achtervolgen

Amazon Studios besloot ‘A Rainy Day in New York’ vorig jaar niet uit te brengen, nadat in het #MeToo-oproer een oude aantijging van seksueel misbruik was komen bovendrijven. Woody Allen zou op een augustusdag in 1992 zijn 7-jarige adoptiedochter Dylan Farrow hebben betast. Allen heeft de aantijging altijd met klem ontkend.

Enkele acteurs voelden zich geroepen om afstand te nemen van Allen en lieten weten niet meer met hem te willen werken. Timothée Chalamet, een van de hoofdrolspelers van ‘A Rainy Day’, schonk zijn salaris aan een goed doel. Amazon besloot de film vervolgens niet uit te brengen, waarop Allen ervoor koos dat zelf te doen. Dat wil zeggen: in Amerika durft vooralsnog niemand zich aan de film te branden, wel verschijnt hij in Europa, Zuid-Amerika en Azië.

Ondertussen spanden Allens advocaten een rechtszaak aan tegen Amazon wegens contractbreuk; Allen had met de studio een deal van vier films en een tv-serie (eis: 68 miljoen dollar).

Wat de aantijging van misbruik betreft: Allens toenmalige vriendin Mia Farrow ontdekte in januari 1992 dat Allen en haar 21-jarige adoptiedochter Soon-Yi Previn verliefd waren geworden. Er volgde een bittere voogdijstrijd om hun drie kinderen Moses, Ronan en Dylan, waarin Mia Farrow kwam met de aantijging van misbruik.

De zaak werd destijds diepgaand onderzocht. Twee onafhankelijk van elkaar opererende onderzoeksteams kwamen tot dezelfde conclusie: Dylan was niet misbruikt en er was geen grond voor vervolging. Dylan en Ronan Farrow bleven, gesteund door hun moeder, de publiciteit zoeken.

De hele kwestie is inmiddels zo complex dat je er een boek mee zou kunnen vullen. Allens vervreemde zoon Ronan Farrow ontpopte zich in 2017 als een van de journalisten die Harvey Weinstein ten val bracht en het #MeToo-tijdperk inluidde. De shakespeariaanse familietragedie is onder Twitteraars teruggebracht tot #Ibelievedylan en #Ibelievewoody.

‘A Rainy Day in New York’ draait vanaf 29 augustus in de bioscoop.

Lees ook:

Klarinettist Woody Allen (83) perst het geluid er met moeite uit in Carré

Filmregisseur Woody Allen is een hartstochtelijk jazzklarinettist. Met The Eddy Davis New Orleans Jazz Band speelde de 83-jarige onlangs in Carré. 

‘Het moet geen heksenjacht worden’, zei Woody Allen. Hoezo heksenjacht?

Ronan Farrow bracht de Weinstein-affaire aan het rollen. Voor hem is het persoonlijk. Zijn vader Woody Allen is ook zo’n machtige man die wegkomt met seksueel wangedrag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden