De Macedonische bijenjager Hatidze Muratova aan het werk.

Filmrecensie Honeyland

Wonder van een film over de omgang met de natuur

De Macedonische bijenjager Hatidze Muratova aan het werk.

Honeyland
Regie: Tamara Kotevska en Ljubomir Stefanov
★★★★★

Er was eens een vrouw die met haar zieke moeder in een stenen huisje woonde, ver van de bewoonde wereld, in een ruig berglandschap in Noord-Macedonië. De vrouw zorgde even goed voor haar moeder als voor de omringende natuur. Vooral de wilde bijen waren haar vrienden. De bijenkolonies die in de rotswanden en boomstronken huisden, gaven haar honing. Niet te veel. Hatidze nam altijd de helft van de honing en liet de andere helft aan de bijen. Met veel zorg ging ze te werk, en als ze genoeg had, reisde ze met de trein naar de grote stad, om haar honing, rechtstreeks uit de bijenkorf, op de markt te verkopen.

Zo ongeveer klinkt het verhaal van de Macedonische imker Hatidze Muratova. Ze is geen sprookjes­figuur maar een vrouw van vlees en bloed. Hatidze is de laatste vrouwelijke bijenjager van Europa en vormt het middelpunt van de miraculeuze documentaire ‘Honeyland’. Het Macedonische regisseursduo Tamara Kotevska en Ljubomir Stefanov kwam haar toevallig op het spoor. Ze hoorden ­Hatidze de bijen toezingen, en ­waren meteen verkocht. Drie jaar lang volgden ze haar, waardoor ze ook getuige waren van de komst van nieuwe buren.

Houden niet meer op met schreeuwen

Je gelooft je ogen niet. Pal naast Hatidze’s huisje vestigt zich van de ene op de andere dag een gezin met zeven krijsende kinderen en een kudde loeiende koeien. Ze zetten een oude caravan neer en houden niet meer op met schreeuwen en hameren. De gezinsleden zijn ruw met elkaar en ruw met de dieren.

Hatidze is aanvankelijk welwillend. Ze speelt met de kinderen, maakt kampvuurtjes en vertelt de vader van het gezin over de bijen. Maar anders dan Hatidze ziet hij er een lucratieve handel in. En vanaf dat moment gaat het goed fout.

Ademloos kijk je toe hoe het broze, maar zorgvuldig bewaakte natuurlijke evenwicht tussen mens en ­natuur wordt verstoord, en hoe oude tradities plots worden ­bedreigd. De vader volgt niet de wet van de natuur, maar van de handel. Hij oogst de honing te vroeg, en hij oogst ook te veel. Hij heeft geen idee, rommelt maar wat aan, en je ziet de natuur in opstand komen. De bijen zijn volledig de weg kwijt, kalfjes liggen door onachtzaamheid dood in de wei.

Oogverblindende, kraakheldere beelden

Het is ongelooflijk wat je in Honeyland allemaal te zien krijgt. In oogverblindende, kraakheldere beelden, vaak gemaakt bij kaarslicht, omdat er geen elektriciteit is, openbaren zich een soort zeventiende-eeuwse stillevens. Het huisje. De kachel. Hatidze die een banaan pelt of een meloen snijdt voor haar moeder.

Honeyland is een wonder van een film over de omgang met de natuur en met elkaar. Een verhaal om ­stevig in je hart te sluiten. Niet zo gek dat de film al werd overladen met prijzen en inmiddels op de shortlist voor een Oscar staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden