Bo Tarenskeen in 'Wittgenstein'.
 Beeld Jorn Heijdenrijk
Bo Tarenskeen in 'Wittgenstein'.Beeld Jorn Heijdenrijk

TheatterrecensieWittgenstein

‘Wittgenstein’ van Bo Tarenskeen voelt als een vriendelijke filosofie-les

Wittgenstein
Regie Bo Tarenskeen
Te zien tot en met 10 december
★★★★

Filosoof Ludwig Wittgenstein (1889-1951) is zo’n man die mooie dingen zegt, maar toch zo lastig te begrijpen valt. Dan is het fijn als er een voorstelling over hem wordt gemaakt. Een lesje ‘hoe zat het ook alweer’, met een goeie kans op meer.

De Wittgenstein van Bo Tarenskeen (concept, tekst en spel) is een kleine voorstelling, waar het publiek dicht op de acteur zit. Geen opsmuk. Een tafel, een piano. Verder niks.

Maar liefst elf delen zegt Tarenskeen te willen maken over Wittgenstein, die geldt als een van de grootste filosofen van de twintigste eeuw. Wat een beeld van aanzwellend inzicht oproept. We beginnen hier, maar gaan naar de hemel reiken met z’n allen. Er zijn genoeg verhalen te vertellen, ook op privégebied. Zo was Wittgenstein puissant rijk, maar gaf hij zijn fortuin grotendeels aan zijn zus.

De Wittgenstein van Tarenskeen behoorlijk aardig, dat wringt

Drie van zijn broers pleegden zelfmoord. Hij zat met Adolf Hitler op school. En dan is er nog die filosofie van hem, samengevat in een verrassend klein boekje: de Tractatus Logico-Philosophicus. Alles wat we nodig hebben om de wereld te verklaren staat erin, meende Wittgenstein. In feite had hij de filosofie – en daarmee zichzelf – overbodig gemaakt. Er zijn niet veel mensen die dat voor elkaar krijgen.

Uit filmpjes en literatuur komt het beeld van een nukkige man naar voren, die de kamer uitliep als zijn luisteraar domme dingen zei. Gelukkig voor Bo Tarenskeen zegt zijn tegenspeler (pianist Dante Boon) vrijwel niets. Gelukkig voor zijn tegenspeler is de Wittgenstein van Tarenskeen behoorlijk aardig, sympathiek zelfs.

Dat wringt soms.

null Beeld Jorn Heijdenrijk
Beeld Jorn Heijdenrijk

Wittgenstein voelt als een vriendelijke filosofieles, waarbij de docent zich voor de gelegenheid heeft ingeleefd in zijn personage en vanuit de ik-vorm zijn lessen oplepelt. Dat gezegd hebbende; hij is een uitstekende docent. Een man die zinnen zegt om mee naar huis te nemen. Diepe zinnen, cryptische zinnen. De taal is geen gevangenis, dat zijn we zelf. Het leven beschermt tegen de wetenschap, dankzij de logica.

Als de aankondiging van Tarenskeen waar is, en er komen nog tien delen, dan is dit een mooie eerste. Een prelude, een verkenningstocht, soms wat aarzelend, maar toch, genoeg om verder te willen. Kom maar door met deel 2.

Kijk voor de speellijst op: botarenskeen.nl

Lees ook:

De leegte opvullen tussen de twee minuten stilte en Bevrijdingsdag

“Wat moet je over tien jaar nog herdenken als iedereen met herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog overleden is?” vraagt Bo Tarenskeen zich af.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden