Taalrubriek Ton den Boon

Wist u dat het woord ‘koets’ uit het Hongaars komt?

Wie in het buitenland op vakantie gaat, komt ook in aanraking met een andere woordenschat. Zelfs wie naar België of Aruba gaat, hoort woorden die hij niet kent.

Wie de taal in zijn vakantieland niet beheerst, herkent niettemin vaak toch een paar woorden. Zoals de leenwoorden die in het Nederlands zijn opgenomen. Wie in Duitsland vakantie viert, identificeert veel verwante woorden, maar in een land als Hongarije zijn dat er maar weinig.

Goulash en zigeuner

Zo staan in de Dikke Van Dale niet meer dan ruim twintig trefwoorden die onze taal (al dan niet via het Duits) uit het Hongaars heeft geleend. De bekendste zijn goulash, huzaar, poesta en zigeuner. Ons verrassendste Hongaarse leenwoord is koets, dat via Kutsche in het Duits teruggaat op Hongaars kocsi. Dat is een verkorting van kocsi szekér, letterlijk: wagen uit Kocs. Kocs was in de Middeleeuwen een pleisterplaats tussen Boedapest en Wenen waar paarden werden gewisseld en rijtuigen werden gemaakt.

Omgekeerd heeft het Hongaars ook niet veel woorden uit het Nederlands geleend. Het gaat om woorden als börza (beurs), dözni (sigarettendoosje, ontleend aan doos), liferans (leveren), lottéria (loterij), stélazsi (stellage), die vaak via het Duits in het Hongaars zijn terechtgekomen. Daarnaast heeft het Hongaars een paar woorden voor typisch Nederlandse verschijnselen zoals kráker (kraker), polder (polder) en remonstránsok (remonstrant) rechtstreeks geleend. 

Niet meer dan zo’n vijftig Hongaarse woorden hebben Nederlandse wortels. De kans dat u een ervan tijdens uw vakantie in Hongarije hoort, is vrij klein.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden