Taal Peter-Arno Coppen

Wim Sonnevelds ‘Het dorp’: een les over framing

Ik las in Onze Taal een stukje van een leraar die een les beschreef waarin leerlingen liedteksten hadden bekeken alsof het gedichten waren. Een van de leerlingen had de tekst van ‘Het dorp’ van Wim Sonneveld – geschreven door Friso Wiegersma – bekeken als ‘een metafoor voor het verleden’.

Leuke les, maar die analyse van ‘Het dorp’ had beter over framing kunnen gaan: de wijze waarop de taal niet alleen een informatieve beschrijving levert, maar deze ook kan kleuren zodat een duidelijke mening daarover wordt uitgedrukt.

Prachtige tekst, daar niet van

Neem bijvoorbeeld de vergelijking van de ‘dorpsjeugd’ van vroeger en heden in het lied. De tegenwoordige stand van zaken wordt samengevat met: ‘De dorpsjeugd klit wat bij elkaar in minirok en beatlehaar en joelt wat mee met beatmuziek’, en over vroeger wordt gezegd: ‘Ik heb hun vaders nog gekend, ze kochten zoethout voor een cent, ik zag hun moeders touwtjespringen’. Prachtige tekst, daar niet van, maar je kunt er ook anders tegenaan kijken.

Je zou ook kunnen zeggen dat de tegenwoordige jongeren in moderne kledij gezamenlijk de zangkunst beoefenen, terwijl vroeger de meisjes zich onledig hielden met geestdodend gespring, terwijl strikt gescheiden van hen de jongens hun kapitaal verbrasten aan suikerhoudend snoepgoed. Dat klinkt heel anders.

Net zo worden ruime doorzonwoningen als ‘betonnen dozen met flink veel glas’ weggezet, terwijl het met grote gezinnen wonen in te kleine huizen wordt voorgesteld als ‘eenvoudig wonen in simpele huizen tussen groen’. In een makelaarsbrochure zou een dergelijke aanprijzing argwaan wekken. 

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden