Review

Wijn van al wat groeit op het Groninger land

Een wijnboerderij op het Groninger land. Dat had Luit Venhuizen voor ogen. Iedereen lachte hem uit: zijn zoons en de Kamer van Koophandel. Zeven jaar later exporteert hij zelfs naar China.

Na de eerste geslaagde oogst, zeven jaar geleden, zat Luit Venhuizen met 10000 liter zwarte bessenwijn. En dacht wel twee jaar vooruit te kunnen. Maar in vier maanden was alles op. Sindsdien huurt hij een diepvries voor de opslag van fruit om continue te kunnen produceren en levert hij honderdduizenden flessen per jaar af. Op zijn boerderij in het Groningse Wirdum, die volledig houtgestookt is tot en met het warme water in de wasmachine aan toe, maakt hij met de hele familie een 'echte Groninger wijn', om Groningen 'op te krikken'. ,,Wat we produceren, moeten we hier ook verwerken. Men moet gaan denken: hé, daar in Groningen is wat te halen!'', zegt hij in het Gronings.

Achter het wijn maken steekt een meer omvattend idee. Venhuizen hecht aan streekproducten. Daar is het dé tijd voor, meent hij. ,,Hoe groter Europa, hoe belangrijker de herkenbaarheid van je afkomst. Streekproducten raken meer en meer in.'' Het bewijs, zegt hij: zijn wijnhandel. Import maakt de regio, onze regio, kapot. Daarom betrekt hij al zijn fruit van Groningse telers. Besmuikt vertelt hij van die keer dat hij voor een grijpstuiver een partij sinaasappelen kocht op de markt. Heerlijke wijn werd dat. Totdat een Gronings boertje op bezoek kwam en vroeg: ,,Zo, en waar groeien bij jou de sinaasappels?''

Maar aardbeien, bosbessen, framboos, brandnetels, aardappels en zelfs druiven, al wat groeit op het Groninger land, zet Venhuizen met 11 man -de meesten familie- om in wijn, jam en vruchtensappen. Zolang de grondstoffen geen druiven zijn, is het bij wet verboden over 'wijn' te spreken. Dan is het officieel 'vruchtenwijn'. Venhuizen mag zijn etiketten evenmin bedrukken met de titel 'landwijn', dus etiketteert hij zijn flessen met 'Groninger landwijnboerderij'. Dat mag wel.

Het begon in Roemenië. Venhuizen werkte toen nog bij de politie en hij was er enige tijd gestationeerd. Daar maakte hij kennis met Roemeense boeren die, om sterke drank te stoken, eerst wijn maakten. De smaak interesseert ze niets. Om de hotelkamerverveling te verdrijven schreef Venhuizen de recepten op. Na zijn ontslag bij de politie ging hij ze gebruiken en verfijnen voor zijn eigen wijn. ,,Iets dat van pruimen komt, moet toch ook naar pruimen kunnen smaken?'', dacht hij. Venhuizen sloeg naslagwerken erop na en probeerde een eigen smaak te ontwikkelen. Hij hield alles bij, elk vat dat hij maakte.

Temidden van vaten vol gistend fruit, verklaart Venhuizen zijn procédé. Als je de wijn lang laat staan, vreten de gistcellen alle suikers op -ook de vruchtensuikers. En met die suikers verdwijnt de smaak, zegt Venhuizen. Zo ontstaat droge wijn. ,,Dan krijg je van die Franse wijn. Maar ik wil geen Franse wijn. Ik kan daar niet tegenop produceren. En niemand zit te wachten op Franse wijn uit Groningen. Ik moet een wijn maken die bij Groningen past. Een aardappelwijn die naar aardappel smaakt, en aardbeiwijn naar aardbei. Zonder toevoegingen, zonder sulfide.''

Om de droge smaak te vermijden, laat Venhuizen meer suikers achter. Alleen de aardbeienwijn is vrij droog. En het lekkerst, zegt Venhuizen, als je hem koud drinkt. Om de proef op de som te nemen, schenkt Venhuizen zijn vruchtenwijn van de aroniabes. Nogal zoet. Je klokt het -als een vruchtendrank- zo weg. Maar inderdaad, de smaak van bessen is behouden. Testen en proeverijen door kenners vindt hij maar een grap. ,,Het grootste deel is gelul. Als je twee dezelfde flessen verschillend prijst komt de duurste meestal als beste naar voren.''

Smaakverschil blijft, dat merkt de fijnproever wel op. Maar de kwaliteit is constant doordat ze zelf de wijn proeven alvorens die te bottelen. Bovendien krijgen zeven kennissen in zeven landen de nieuwe wijn opgestuurd om voor te proeven. Komen die gemiddeld op rapportcijfer vijf uit, dan produceert Venhuizen de wijn niet, al vindt hij 'm zelf nog zo lekker. ,,Maar ik schaam me niet een vaatje voor mezelf te maken.''

Toen hij begon verspreidde hij duizenden folders in Duitsland en Frankrijk. Met resultaat. Een Franse importeur belandde in Wirdum, vond de spinaziewijn, die Venhuizen als aandachttrekkerij gemaakt had, heerlijk en besloot die wijn te importeren. ,,Die ligt nu voor 43 euro als delicatesse in Franse hotels'', zegt de Groningse wijnboer. ,,'t Is hier een gekkenhuis. We snappen er niets van. Komt de directeur van de VVV met een delegatie Chinezen langs, die voor Wallage in Groningen moesten zijn. Ik exporteer nu ook naar China. Dan komt geluk wel om de hoek kijken. Zoiets stuur je niet.''

Naast de wijnhandel, heeft Venhuizen plek voor bruiloften, recepties, feesten en proeverijen. Daar komen zo'n 450 bezoekers per week op af. ,,Normaal kunnen doen, dat vinden de mensen tegenwoordig prachtig. Die cocktailfeesten zijn ze zat. Ik blijf wel fatsoenlijk, maar niet dat lieve fatsoenlijke geslijm.''

De prijzen zijn ook behoorlijk: 1,60 voor een beerenburg cola, 90 cent voor een kop koffie, alle wijn 5 euro. ,,Dat waarderen mensen ook.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden