Beeld RV

Taal Ton den Boon

Wie markant wordt genoemd, is in elk geval niet onopgemerkt gebleven

Bij de condoleance werd de overledene meermalen ‘een markante man’ genoemd. Markant heette hij ook in het stukje dat aan hem gewijd was in het plaatselijke kerkblad. Volgens het woordenboek betekent markant ‘opvallend’, maar je weet nooit helemaal zeker of dat positief of negatief bedoeld is. Alleen wie eigenzinnig is, tegen de stroom oproeit of althans op eigen kompas vaart, valt op en wordt op grond daarvan ‘markant’ genoemd.

Hoewel markant in beginsel een gunstige betekenis kan hebben, klinkt er heel subtiel soms ook wat kritiek in door: wie als markant wordt getypeerd, wordt ook een beetje ‘apart’ gevonden. Zeker als van iemand wordt gezegd dat hij ‘in elk geval een markante persoonlijkheid’ is geweest, kun je vermoeden dat hij binnen een groep een aparte positie heeft ingenomen, misschien zelfs apart heeft gestaan. Markant is een persoonstypering die je vrijwel alleen voor hij of zij gebruikt. Je zegt niet gemakkelijk ‘Jij bent zo’n markante man/meid’ en al helemaal niet: ‘Ik ben zo’n markante man/vrouw’. Markant zeg je over iemand die afwezig is. Vandaar dat het woord zich zo goed leent om gestorvenen te typeren.

Het Nederlands heeft markant rond 1850 in de spelling marquant ontleend aan het Frans. In die taal is marquant het tegenwoordig deelwoord van het werkwoord marquer (markeren), dat afgeleid is van marque (teken of merkteken). Dat woord is terug te voeren op dezelfde Germaanse taalvorm als waarop ons woord merk teruggaat. Etymologisch gezien is een markante man dan ook niet zozeer een opvallende, als wel een opmerkelijke man.

tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden