Tv-column

‘Wie is de Mol?’- gekte krijgt religieuze dimensies

Het was al laat zaterdagavond, maar in het donkere Vondelpark stonden kinderen tussen de volwassenen te juichen voor de grote finale van ‘Wie is de Mol?’. Voor zo’n evenement denken ouders kennelijk: dit móeten ze meemaken.


Dat dachten ook de mensen die de finale volgden in 25 bioscopen in heel Nederland - weer een nieuwe spin off. Voor 5 euro per kaartje, inclusief popcorn, zaten ze massaal met Mol-vlaggetjes te zwaaien. Op televisie kwamen de beelden binnen van Hoogeveen tot Nijmegen en van Enschede tot Alkmaar. Oma’s naast kleinkinderen, studenten en vriendengroepen.

Oh ja, we zouden bijna vergeten dat dit televisie was. Een record van 3,5 miljoen kijkers zat voor de buis, het uitgesteld kijken nog niet meegeteld. Het zou de best bekeken finale worden in de hele negentienjarige geschiedenis van het AvroTros-programma.

Alleen dat is al verbijsterend - dat een programma sinds 1999 al op televisie is, onder premier Wim Kok al, en nog steeds groeit. Terwijl om ons heen formats sneuvelen als knappende twijgjes, zijn er dus formules die blijven staan als een oude eik, waaromheen de hele stam zich verzamelt. Wie is de Mol? maakt televisie tot sociaal evenement, tot samenbindende factor, tot nationale troost zowat. “De mensen missen de kerken”, zei mijn schoonmoeder.

Koude wind in de kraag

Het doet me denken aan de mensenmassa die jaarlijks naar ‘The Passion’ komt, de televisiemusicalversie van het lijdensverhaal met Pasen. Het woord ‘sterren’ slaat daar niet op de schittering aan het hemelfirmament, maar op de vaak vrij onbekende Bekende Nederlanders die erin zingen. Wat valt daar nu voor het publiek te halen behalve koude wind in de kraag en flarden gezang in de verte? Televisie weet mensen nog steeds het gevoel te geven erbij te zijn geweest. Het maakt niet uit bij welke multimediale tak ervan mensen aanhaken: als publiek in de live-uitzending, op de app, op Twitter, voor de buis - als ze er maar samen over kunnen meepraten. Wie nog denkt dat televisie in het YouTube / Netflix-tijdperk ten dode is opgeschreven, kan zijn cynisme de prullenbak in doen.

Los van dat alles is ‘Wie is de Mol?’ natuurlijk het meest fantastische, intelligente spelletje op Nederlandse tv. Kandidaten die op de mooiste plekjes in Colombia opdrachten uitvoerden om geld te verdienen voor de pot. Ingewikkelde vraagstukken waarin ze de ene keer strategisch moesten samenwerken, en de andere keer een cryptische code moesten onthouden terwijl ze van een waterval abseilden. De moeilijke keuze tussen moraal (het goede doen voor de groep) en eigenbelang. En continu de mol die ongezien liep te saboteren.

Merel geint tijdens de djenga-opdracht.

Als kijker zat je net als de kandidaten te speuren naar ieders mogelijke mol-gedrag. Kandidaat en documentairemaker Sinan Can was zo verdacht passief dat hij op Twitter de hashtag #watgaatsinandoen kreeg. En de dyslectische actrice Sarah maakte in taalspelletjes de raarste, verdachte fouten. Zij scoorde in de eindtest wel 37 van de 40 vragen goed en werd de winnaar - van de laagste pot ooit. Van de potentieel 47.000 euro zat er 10.150 euro in. De mol was dit jaar steengoed, en als een vogel zo vrij. Voor het geval iemand onder een andere steen heeft geleefd en de finale vol molacties alsnog wil terugkijken: ik verklap ’m niet.

Vier keer per week schrijven tv-recensenten Renate van der Bas en Maaike Bos in deze wisselcolumn over wat hen opviel op televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden