Boekrecensie

Wie brengt mij naar Mentrum: een lichte roman over zoektocht naar liefde

Eveline Vreeburg Beeld Jeroen Swolfs

Eveline Vreeburg blijkt wederom meester in het achterhouden van motieven.

Eveline Vreeburg (1984) liet in twee eerdere romans, ‘Het grootste geluk’ en ‘Onder pseudoniem’ zien over een apart pennetje te beschikken. De narigheden van het leven, verlies, zelfmoorden verloren liefdes wist ze zo lakoniek, soms op het genadeloze en sarcastische af, te beschrijven dat je vanzelf achter de woorden wilde kijken, als een psychiater die een onwillige cliënt langs krijgt. Het is die eigenschap die ook haar derde roman ‘Wie brengt mij naar Mentrum’ over de vrouw Michelle typeert.

Het begint al met de proloog, puberbroer Sjoerd is verliefd op zijn biologieleraar en doet alles voor hem. Gewoon niks bijzonders, tot je in het vervolg het gevoel krijgt dat die verliefdheid zonder dat het gezegd wordt de aanleiding van zijn zelfmoord is. Eigenlijk reikt Vreeburg je zo steeds redenen aan om iets over de personages in haar roman te denken. Ze zegt weinig, babbelt er overheen, maar suggereert in de tussentijd van alles. Je zou kunnen denken dat ‘Wie brengt mij naar Mentrum’ een oppervlakkig verhaal over een ietwat labiele vrouw is tot je voelt dat er onder die oppervlakte steeds meer steekt, iets niet helemaal klopt, dat andere, ongenoemde zaken een rol spelen.

Cruciale motivaties

Michelle is in therapie bij Sieb, een soort zelfbenoemde psycholoog, die haar opeens laat vallen zonder dat je te weten komt waarom, of is het omdat zij een bedreiging voor zijn huwelijk vormt (denkt de lezer, die geen antwoorden krijgt, op eigen houtje). Michelle vertrekt met haar vriend Hugo naar Portugal om een nieuw bestaan op te bouwen maar keert even zo vrolijk ook opeens weer terug, Hugo achterlatend. Waarom? Je komt er niet achter. Vreeburg is een meester in het achterhouden van cruciale motivaties. Enerzijds leer je daardoor de hoofdpersoon kennen als iemand die het misschien zelf ook allemaal niet goed weet, anderzijds genereert dat een merkwaardig soort spanning en vragen die niet ingelost worden. Tegelijkertijd is dit ook een lichte, misschien zelfs frivole, zo nu en dan grappige roman over een vrouw in distress, zoekend naar liefde en begrip maar ook even zo vrolijk voortlevend als ze die niet krijgt.

Zoals ik al zei, ‘Wie brengt me naar Mentrum’ is een roman vol onuitgesproken, onderliggende obsessies en gemoedsgesteldheden. Zo viel me na een tijdje op dat Michelle voortdurend geuren opsnuift; zonder dat iemand of zijzelf het opmerkt leeft ze in een wereld vol luchtjes: ‘hij rook naar wierook en de roldeodorant van Nivea’, ‘Sofia droeg de parfum van de begrafenisondernemer die bij ons thuis de deur had platgelopen’, ‘Zijn haren roken naar de shampoo van Andrelon met ei’, ‘De kerstmarkt rook naar warme wijn en vochtig mos’, ‘waarschijnlijk rook die [een kameel, RS] net zoals de schapen in het weiland bij Sieb op de dijk’.

Let wel, dit zijn voorbeelden binnen het bestek van enkele pagina’s en zo gaat het door tot de laatste pagina’s als ze het heeft over ‘de geur van nachtcafé dat net gepoetst is’. Kortom, dit is een volkomen olfactorische roman. Dat doet je aan Proust denken en zijn verfijnde synesthetische sensaties maar het zijn er hier zoveel dat het ook iets ziekelijks krijgt en bijdraagt aan het raadselachtige substraat van het verhaal.

Ik vind dat ongrijpbare van de zintuiglijke sensatie typerend voor het schrijven van Vreeburg. Het lijkt of ze met haar vlotte pen eigenlijk toch niet goed uit haar verhaal komt, dat overal losse eindjes kent, maar ondertussen drukt ze je ongemerkt, en achter haar schijnbaar koele woorden en gemakkelijke oordelen (‘Mensen zijn klootzakken’, de taxichauffeur die in zijn achteruitspiegeltje naar haar kijkt is ‘een smeerlap’) op de hypersensitieve natuur van haar hoofdpersoon.

‘Wie brengt mij naar Mentrum’ is bij dit alles ook een roman over de zoektocht naar liefde, een veilig nest, het heeft iets van hebban olla vogala nestas higunnan hinase hic anda thu (‘hebben alle vogels een nest behalve jij en ik). Het lijkt Michelle niet te lukken, dwarsgezeten als ze wordt door al die gevoeligheden buiten haar schuld. Het omslag, een hertje tussen onduidelijke draperieën, doet het thema wat dat betreft goed recht. Hier is iemand onmiskenbaar verdwaald.

Oordeel: Lichte, frivole, grappige roman over zoektocht naar liefde.

Eveline Vreeburg
Wie brengt mij naar Mentrum
Prometheus; 168 blz. € 19,99

Recensenten van Trouw bespreken pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers. Meer recensies leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden