ReportageCoronaversoepelingen

Werpt de overheid de teerling en kan Julius Caesar van de Reisopera in première gaan?

Beeld uit de nieuwe enscenering van 'Giulio Cesare' van de Reisopera met Sophie Junker als Cleopatra.  Beeld Marco Borggreve
Beeld uit de nieuwe enscenering van 'Giulio Cesare' van de Reisopera met Sophie Junker als Cleopatra.Beeld Marco Borggreve

De Nederlandse Reisopera staat in de startblokken om de nieuwe, kant-en-klare enscenering van Händels ‘Giulio Cesare’ in première te laten gaan. Vol spanning kijken ze daar naar de persconferentie van vanavond. Mag het, of mag het niet?

Peter van der Lint

Nagelbijtend zit een team van de Nederlandse Reisopera vanavond klaar voor de persconferentie over mogelijke versoepelingen van de lockdown. Kunnen ze donderdag hun première spelen of niet? “Het wordt een pizzapersconferentie", zegt algemeen directeur ad interim Nina Hiddema. “We kijken al etend met elkaar, zodat we erna meteen kunnen reageren en communiceren met de theaters waar we gaan spelen. Want er valt dan van alles te regelen. Als er eerder gelekt wordt uit het overleg zou ons dat enorm helpen ja, al weet je het toch pas echt definitief nadat de ministers gesproken hebben.”

De Reisopera was in december net begonnen met repeteren voor een nieuwe productie van Händels opera Giulio Cesare toen de lockdown werd aangekondigd. Er kwam evenwel een uitzondering: men mocht blijven repeteren. De positief ingestelde Hiddema lichtte haar mensen in en vertelde dat ze door zouden gaan zolang ze mochten.

Een enorme drive om de planken op te gaan

“We testen elke dag, er zijn strenge protocollen. Naarmate het repetitieproces van zo’n productie vordert, komen er natuurlijk steeds meer mensen bij. De pianist wordt vervangen door het orkest, mensen van de kostuumafdeling laten zich zien, decorbouwers, grimeurs, productieleiders. En dus worden de regels steeds strenger, en houden we de verschillende groepen strikt gescheiden. Het is een geluk dat we in het Wilminktheater hier in Enschede konden blijven, zodat we niet steeds weer moesten opbouwen en afbreken.”

Daar in Enschede zou afgelopen zaterdag de première zijn geweest. Dat werd de generale repetitie. Men hoopt nu op een première donderdag en op de negen voorstellingen die in het land gepland staan. Het moreel onder de ploeg is goed zegt Hiddema.

“Er is een enorme drive om de planken op te gaan, en we zijn ervan overtuigd dat het gaat lukken. Maar als de overheid, zoals het er nu naar uitziet, de theaters om tien uur sluit, dan zitten we met een probleem. Onze voorstelling duurt inclusief pauze ruim drieënhalf uur. Eerder beginnen lukt bijna niet, omdat we ook met de opbouw van de productie zitten. Dat wordt op tournee enorm complex. Wij zouden dan anderhalf uur eerder – om zes uur – al moeten starten willen we voor tien uur klaar zijn. Maar de vraag is of musici dan wel kunnen. Die hebben immers ook andere bezigheden overdag. Ik snap overigens werkelijk niet wat het verschil is tussen om tien uur sluiten of om elf uur.

‘Het is onze opdracht om opera te brengen’

“Het voelt alsof je in een bos wandelt en er ineens tien paden voor je opdoemen. Welk pad moeten we kiezen? Eerst dachten we nog dat we de voorstelling zouden kunnen streamen, maar dat blijkt toch te ingewikkeld. Daar heb je weer een aparte regisseur voor nodig. Maar die première komt er, of donderdag dan wel zaterdag als matinee. Wij zijn een publiek gefinancierde instelling en het is onze opdracht om opera te brengen. Die opdracht neem ik serieus.”

De uitkoopsom die theaters normaal voor deze productie zouden betalen ligt om en nabij de 20.000 euro. Hiddema vindt dat je dat van de theaters nu niet kunt verlangen. Er zal alleen op recette gespeeld worden. Maar juist die kaartverkoop is een andere zorg. “Mensen zijn terughoudend voor de komende maanden. Ze gaan pas kaarten kopen als alles vrijgegeven wordt. Het zal een enorme inspanning van ons en de theaters vergen om de zalen zo vol mogelijk te krijgen.”

En als alles door kan gaan is er deze dagen nog het probleem van eventuele besmettingen. “Er zijn geen vervangers voor de solisten”, zegt Hiddema, “dat is voor ons te duur. Gelukkig is het orkest dat Händel voorschrijft klein, en dus kunnen de musici op grote afstand van elkaar zitten. Zoals gezegd zijn we erg strikt en streng met protocollen, maar mocht het toch gebeuren dan kijken we goed naar waar de besmetting zich voordoet, en zullen we navenant handelen.”

Theaters kunnen weer open, maar graag zonder eindtijd

Cabarettempel de Kleine Komedie in Amsterdam is net bekomen van de kapsalonprotestactie van vorige week en ziet dat die geholpen heeft. Directeur Jörgen Tjon a Fong: “Er is geluisterd naar spelers, het theater en het publiek. Maar die 1,5 meter, wordt dat weer een voorwaarde? Dan zijn voorstellingen financieel niet haalbaar. En 22 uur als eindtijd is ook een probleem, niet voor ons, want cabaretier Wim Helsen die deze week begint haalt dat wel, maar wat moeten grote musicals en opera’s? Die duren twee tot drie uur. Als sector moeten we de handen ineen slaan.”

Dat vindt Cees Debets, directeur van het Nationale Theater in Den Haag, ook. “Ik ben hartstikke blij, maar 22 uur als eindtijd kan echt niet. Waarom zo ingewikkeld? Weet je wat voor reisbewegingen er dan tegelijk zijn rond die tijd in het hele land? Laat ons voorstellingen spelen zoals in het najaar. Doe eventueel de bar dicht om 20 uur.”

Theater Maaspodium in Rotterdam is zo blij dat het weer open kan dat het publiek twee weken lang gratis mag komen. Hoofd communicatie Bora Sirin: “Het is zo leuk, maar we beseffen dat het voor publiek en voor de makers best weer een beetje wennen is. Vandaar dat we het feestelijk aanpakken en al onze voorstellingen aankleden met workshops, talkshows en dj’s, eten en drinken. We kunnen weer!”

Ally Smid

Lees ook:

Versoepeling op komst na week van noodkreten

Het OMT adviseert het kabinet de samenleving verder open te gooien. Versoepelingen voor horeca, cultuur en het onderwijs lijken waarschijnlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden