Winnaar beste spirituele boek

‘We zijn zelf onze grootste slavendrijvers’

 Mirjam van der Vegt. Beeld Jörgen Caris
Mirjam van der Vegt.Beeld Jörgen Caris

Mirjam van der Vegt heeft met ‘De kracht van rust’ de prijs gekregen voor het beste spirituele boek van 2021. Ze keert zich tegen te veel werken, maar rusten moet ook weer geen dogma worden.

Op het moment van de telefonische afspraak zit Mirjam van der Vegt nog in de auto. Dat geeft niet, zegt ze, ze kan het interview wel doen terwijl ze rijdt. Wel zo handig. Maar is dat bellen en rijden tegelijk niet een tikkeltje vreemd voor een ondernemer die trainingen geeft in rust, daar een boek over schreef en met dat boek, De kracht van rust, zondag de prijs won voor het beste spirituele boek van het jaar?

“Ook een stiltetrainer is af en toe efficiënt”, lacht journalist en schrijver Van der Vegt. “Ik zit al een tijdje in de auto en toen ik ik instapte heb ik heel bewust gedacht: ik ga nu eerst een uur niet bellen, ik zet de radio niet aan. Ik wil overpeinzen hoe waardevol mijn ontmoeting van zojuist was. Dat geeft verdieping aan je leven.”

In haar prijswinnende boek – dat in korte tijd reeds een vierde druk beleeft – neemt Van der Vegt krachtig stelling tegen een fenomeen dat werkisme wordt genoemd: alles in het leven draait om werk, werk, werk. Het boek wil een tegenhanger zijn. Uit de kloostertraditie haalt Van der Vegt acht handreikingen voor een andere levenshouding, waarbij rust en werk elkaar op een ontspannen manier afwisselen.

“Natuurlijk, iedereen weet dat rust belangrijk is”, antwoordt Van der Vegt op de vraag hoe nieuw dit inzicht is. “We weten het met ons hoofd, maar zijn we ook met ons hele wezen bereid om de keuze te maken voor rust? We weten dat het goed is, maar waarom doen we het dan niet?”

Misschien omdat op het werk de chef resultaten van zijn of haar mensen wil zien?

“Ja, maar het grappige is dat werkgevers in mijn trainingen juist vaak zeggen dat ze toestemming geven om te rusten, maar dat werknemers dat zelf niet durven doen vanuit schuldgevoel. Het ligt dus ook vaak aan onze eigen innerlijke overtuigingen dat we de rust niet nemen. Er wordt veel bij een werkgever neergelegd, maar vaak zijn we zelf onze eigen grootste slavendrijvers.”

Ja, maar is het verhaal van de baas dat we rust moeten nemen geen holle frase zolang we evenveel moeten blijven doen?

“Dan vraag ik: wat maakt dat we niet met zijn allen zeggen: als de productie hetzelfde moet blijven, dan kunnen we dit niet aan en gaan we dus minder doen? Dat is de consequentie en het zou goed zijn als we elkaar helpen om dit te zeggen. Maar los daarvan, het is een misvatting te denken dat we door te ontspannen minder gaan presteren. Het mooiste aan rust is juist dat het je wat brengt. Rust maakt je slimmer. Als je aan het eind van de dag nog een klus moet doen maar als je hele lijf nee zegt, dan is het veel gezonder dat je dat de volgende dag oppakt. Je kunt er best op vertrouwen dat het werk afkomt, ook al neem je rust.”

Uw boek is uitgekomen tijdens de coronacrisis. Geen bezoek, geen sport, geen film, geen koor. Hebben we niet eerder te veel rust dan te weinig?

“Ja, je kunt ook te veel rust hebben. Dan is het zaak uit te zoeken wat goede vormen van rust zijn. Nelson Mandela werd op Robbeneiland in een onvrijwillige lockdown gezet. Maar hij nam de regie door daar zelf zijn eigen ontspanningsmomenten te kiezen en daar zijn aandacht op te richten. Het zou mooi zijn als we elkaar zouden stimuleren dat die vrijwillige vormen van rust mogen, ook op het werk. Zeg maar tegen je collega’s dat je een dutje doet. Churchill was beroemd om zijn dutjes.”

U keert zich tegen werkisme, maar bent u niet bang voor een nieuwe obsessie: rustisme, rust moet?

“Absoluut! Daarom is de combinatie van werken en rust zo belangrijk. Rust is er in vele soorten en maten. Zodra het moeten wordt, beland je weer in het streven in plaats van het leven. Als je een ommetje vanuit een verlangen maakt dan is het prima, maar als een ommetje ook al streven wordt, dan ben je weer terug bij af. Ik heb geen zin om een rust-goeroe te worden. Het is niet zo dat als je alle acht lessen van mij hebt gevolgd, je een gelukkig leven hebt. Durf onaf te zijn. Het is goed, ook al is het niet perfect.”

Lees ook:

Wat wordt het beste spirituele boek van 2021? Dit zijn de kanshebbers

De Maand van de Spiritualiteit is in februari. Een vijfkoppige vakjury nomineerde zes boeken waar het publiek op kon stemmen.

Giel Beelen: Ik walg niet langer van een woord als zelfliefde

Radio-dj Giel Beelen begon vier jaar geleden aan een spirituele ontdekkingstocht. Zijn inzichten deelt hij in het essay voor de Maand van de Spiritualiteit. ‘Door even simpelweg te zijn, merk je hoe het werkelijk met je gaat.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden