Review

WE ZIJN ALLEMAAL GEK GEWORDEN

Helen Fielding wilde met 'Het dagboek van Bridget Jones' geen maatschappijkritiek uitoefenen. “Mijn enige doel was de lezer aan het lachen te maken.” Maar tot haar verbazing bleken veel vrouwen zich in de hoofdpersoon te herkennen. “Vrouwen vinden zichzelf nooit goed genoeg, ze zijn te zwaar, ze zijn niet mooi. En als het niet het uiterlijk is, dan is er wel iets mis met de ziel. Dan duiken ze weer in een zelfhulpboek om zichzelf zo te verbeteren.” Het dagboek van Bridget Jones, Prometheus/ISBN, ¿ 34,90

Bridget Jones, 59 kilo, begon als de hoofdpersoon in een column in het Britse dagblad The Independent en vond later het levenslicht in 'Het dagboek van Bridget Jones'. In Engeland is het een hit. Sinds het verschijnen van het boek zijn er dertigduizend hardbacks over de toonbank gegaan. “Lo lo lo. Me me me”, zingt de schrijfster Helen Fielding blij met dit gegeven. Van haar eerste boek over 'Live Aid' zijn er maar een kleine tweeduizend exemplaren verkocht en dat was een veel serieuzer en gedegener boek. Fielding: “Moraal van dit verhaal: probeer een boek niet te zwaar en ingewikkeld te maken: hou het simpel.”

De geboorte van Bridget Jones. De Independent vroeg aan journaliste Helen Fielding een wekelijkse column te schrijven over haar eigen leven. Dat persoonlijke vond ze te pijnlijk en ze verzon een karakter: Bridget Jones. “En zo kon ik heel eerlijk zijn, want ik was het niet zelf.”

Maar ze was het toch stiekem wel weer zelf. Ook Helen Fielding is single, dertiger, woont in Londen. En een deel van haar houdt zich ook wel degelijk bezig met, om maar iets te noemen, de lijn. Vanmorgen nog, tijdens het ontbijt in het Amsterdamse Ambassade hotel waar ze logeert, vroeg ze zich af welke voedselcombinatie ook alweer bij welk dieet hoorde. Zou ze brood met kaas nemen of toch...

'Hoeveel calorieën mag je als je op dieet bent?', vroeg Tom. 'Duizend ongeveer. Nou ja, ik mik op duizend en kom meestal uit op zo'n vijftienhonderd', zei ik, in de wetenschap dat dat laatste niet helemaal klopte. 'Duizend?', vroeg Tom ongelovig. 'Maar ik dacht dat je tweeduizend nodig had om in leven te blijven'. Ik keek hem perplex aan. Ik besefte dat ik al zoveel jaren aan de lijn had gedaan, dat het besef dat je calorieën nodig hebt om in leven te blijven volledig uit mijn bewustzijn was gevaagd. Ben zo diep gezonken dat voor mij het grootste ideaal is totaal niets te eten, in de overtuiging dat mensen alleen maar eten omdat ze zo gulzig zijn, en tegen hun dieet zondigen omdat ze zich niet kunnen beheersen.'

Frisgewassen (ze is drie keer in bad geweest sinds ze gisteravond in Nederland aankwam, rechtstreeks van een Safari-trip in Kenia), blond en slank, zit de schrijfster van 'Bridget' giechelend op de bank in de hotel-lounge. Ze is nog steeds verbaasd over de succesvolle verkoop van haar boek. “Ik dacht: wie wil dat oppervlakkige geneuzel nou horen?”

Ze heeft veel brieven gehad van vrouwen die zich in Bridget herkenden. “Dat was voor mij echt een eye-opener. Een bloedmooie journaliste van het literaire supplement van The Times schreef dat ook. Zij? Een heel knappe vrouw, intellectueel, getrouwd, beweegt zich in aristocratische kringen. Als zíí zich met Bridget identificeert, dan zijn we allemaal gek geworden.”

Fielding heeft met 'Het dagboek van Bridget Jones' geen maatschappijkritiek willen uitoefenen. “Mijn enige doel was de lezer aan het lachen te maken.” Toch houdt de positie van de vrouw in de jaren negentig haar wel serieus bezig. “Vrouwen zijn zo geïndoctrineerd door tijdschriften, door rolmodellen. Ze vinden zichzelf nooit goed genoeg, ze zijn te zwaar, ze zijn niet mooi. En als het niet het uiterlijk is, dan is er wel iets mis met de ziel. Dan duiken ze weer in een zelfhulpboek om zichzelf zo te verbeteren.”

Goede voornemens voor het nieuwe jaar:

- Niet meer dan veertien eenheden alcohol per week drinken

- Met anticellulitisdieet omvang dijen met zeven centimeter verminderen (d.w.z. 3,5 cm per dij)

- Alle kleren die ik twee jaar of langer niet heb gedragen aan daklozen geven

- Drie keer per week naar de sportschool, niet alleen maar om een broodje te kopen

- Verzamelcassette maken voor alle voorkomende stemmingen zodat ik mijn romantische/dans/opzwepende/feministische enz. muziek meteen bij de hand heb en niet als een soort aangeschoten dj bandjes om me heen hoef te smijten

- Uitvissen hoe je de video programmeert

- Niet depri worden omdat ik geen vriendje heb, moet werken aan innerlijk evenwicht, onafhankelijkheid en zelfbewustheid, ik bén iemand, een complete vrouw, zonder vriendje, want dat is de beste manier om er een te krijgen.

Fielding: “Het is in deze tijd normaal dat een vrouw single is. Het is normaal dat ze avontuurtjes heeft, carrière maakt, drinkt, seksueel is. Toch plakken veel mensen nog het etiket 'zielig' vast aan een vrouw zonder partner. Zo'n oude vrijster met een morsige duster en vijftien katten. De tijden zijn veranderd. Toen ik een twintiger was, had ik soms achttien maanden geen vriendje. Vroeger raakten mensen dan in paniek. Ik vond dat niet erg, ik kwam gewoon de juiste niet tegen. Ik denk dat iedere vrouw een soort leegte, verlangen heeft. Als ze getrouwd is, denkt ze misschien: 'oh, ik had dat en dat willen doen'. Dan is ze kwetsbaar en afhankelijk van haar partner. Als ze single is, verlangt ze naar een vaste partner. Sommige mensen zeggen dat mondige vrouwen die carrière hebben gemaakt, minder snel een partner vinden. Ik denk dat het onzin is. Mensen worden hun hele leven door verliefd. Wel denk ik dat vrouwen onredelijk hoge eisen zijn gaan stellen aan zichzelf, maar ook aan mannen. Ze willen niet zo'n pantoffelheld die in bed crispies zit te eten, ze willen de prins op het witte paard.”

Hmmmm. Nu: Daniel Cleaver. Ben dol op dat verdorven, losbandige uiterlijk, terwijl z. succesvol en scherp. Vandaag z. grappig, vertelde iedereen over tante die dacht dat onyx keukenrolhouder die zijn moeder haar voor kerst had gegeven model v. penis was. Vertelde dat z. onderhoudend. Vroeg mij ook of ik leuke kerstcadeaus had gekregen, nogal flirterig. Morgen misschien kort zwart rokje aan.

Fielding: “Ik houd van een verhaal met een begin, een midden en een eind. Zoals bij Pride and Prejudice van Jane Austen. Dat boek heeft een basisstructuur van: de hoofdpersoon is op zoek, valt op de verkeerde man, dat gaat mis, dan ontmoet ze de goede. Die lijn volg ik ook ik mijn boek. Bridget is verliefd op haar baas Daniel, dat is echt een slechterik. Het gaat mis. Dan krijgt ze iets met de perfecte man, de bemiddelde en aardige advocaat Mark Darcy. Ja, het is een happy end. Misschien een beetje onnatuurlijk, maar ik houd van een goed einde. Als we dat in het echte leven niet krijgen, dan laten we dat toch gebeuren in de boeken?”

Maar schijn bedriegt. Want er is alweer een tweede Bridget Jones op komst. En dan geeft de schrijfster Mark Darcy toch wel een paar bedenkelijke trekjes mee. Zo treft Bridget Jones haar verloofde op een dag aan in bed met een Japanse jongen en een konijn. De ideale Mark Darcy heeft ook de neiging om haar heup- en dij-slankmakende panty's te passen. “Maar dat moet ook wel”, verdedigt Helen Fielding deze verontrustende ontwikkelingen, “het karakteristieke van Bridget is dat ze single is en dat relaties bij haar nooit werken.”

Helen Fielding heeft af en toe binnenpretjes als ze denkt aan anekdotes die ze gaat gebruiken voor haar tweede boek. Die haalt ze vaak uit het dagelijks leven. Zoals die vriend van haar, die zijn mobiele telefoon kwijt was en zich realiseerde dat hij hem per ongeluk in de vuilnisbak had gegooid. Die was inmiddels al geleegd in de container buiten. Daarop vroeg hij een vriend hem op zijn mobiele telefoon te bellen, zodat hij kon horen in welke container zijn telefoon zat.

De schrijfster is ook bezig haar boek te bewerken tot een filmscript. De filmmaatschappij Working Title, die ook 'Fargo' en 'Four weddings and a funeral' heeft geproduceerd, wil het boek verfilmen. Fielding: “Het is wel moeilijk, want in het boek gebeurt niet zoveel. Bridget zit daar maar en maakt zich zorgen. Ja, in haar hoofd gebeurt een heleboel, maar hoe verbeeld je dat? Ik wil daarvoor kleine trucs gebruiken, zoals dat ze voor de spiegel staat en dat er een hele dikke Bridget terugkijkt. Zo is ze niet, maar dat ziet ze. Verder wil ik gebruik maken van een voice-over die haar gedachten verwoordt.” Zal de hoofdrol vertolkt worden door Joanna Lumley van Absolutely Fabulous? “Nee...”, aarzelt Fielding, “die is alweer te oud..”

'Zo', bulderde Cosmo, toen hij me inschonk, 'en hoe staat het met je liefdesleven?' O, waarom doen ze dat toch? Waarom? Misschien gaan de Voldane Getrouwde Stellen alleen nog met andere Voldane Getrouwde Stellen om, en weten ze niet meer hoe ze met individuen moeten omspringen. Misschien willen ze ons echt wel uit de hoogte behandelen, om ons het gevoel te geven dat we mislukkelingen zijn. Of misschien zitten ze in zo'n seksuele sleur, dat ze denken: daarbuiten is nog een heel andere wereld, en hopen ze op opwinding uit de tweede hand, door ons de smeuïge details van ons seksleven te laten opdissen.

Door de creatie van de altijd-optimistische-ondanks-haar-pech-Bridget heeft Helen Fielding zelf ook een andere kijk op het leven gekregen. “Laatst had ik manden gekocht voor mijn linnengoed. Ik wilde ze per se in één keer vervoeren in m'n auto. Daar zat ik, ik kon niet meer door de achterruit kijken, niet door de zijruiten, ik kon zelfs niet meer schakelen. Ik had wel een ongeluk kunnen krijgen, gearresteerd kunnen worden. Dus ik parkeerde de auto onderweg. Verstopte de manden ergens op een hoek en racete naar een vriend om hulp te halen. Een jaar geleden was ik in zo'n situatie absoluut hysterisch geworden. Nu moest ik lachen. Sinds ik Bridget Jones heb geschreven, bekijk ik m'n leven vanuit een grappiger en ontspannender perspectief.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden