'We vertellen het verhaal van Mondriaan in beeld en muziek'

De lijnen en vlakken vullen eerst alleen de kubus, later de hele ruimte, totdat ook de bezoekers onderdeel worden van een kunstwerk. Beeld TR Beeld

Op 7 maart 1872 werd in Amersfoort Piet Mondriaan geboren. Vandaag, 145 jaar later, heropent het Mondriaanhuis er met een vernieuwde inrichting. Rokend staat de kunstenaar er bij zijn grammofoon.

Het swingt in het Mondriaanhuis, het museum aan de Kortegracht in Amersfoort. Boven wordt met een indrukwekkende licht-, geluid- en videoprojectie een indruk gegeven van het New York van Mondriaan. Op een kubus met half-transparante schermen zijn kleurenbeelden te zien van de metropool uit de tijd dat de kunstenaar er woonde. Hij kwam er in 1940 aan, en overleed er in 1944.

Op de achtergrond klinkt de jazzmuziek waar Mondriaan zo graag naar luisterde. De lijnen en vlakken vullen eerst alleen de kubus, later de hele ruimte, totdat ook de bezoekers onderdeel worden van een kunstwerk. Directeur Paul Baltus: "We hebben gekozen voor zo weinig mogelijk tekst, we vertellen het verhaal van Mondriaan vooral in beeld en met muziek: een universeel verhaal."

Een praktische oplossing: zo kunnen ook buitenlandse bezoekers, die het museum vanaf nu nog meer hoopt te trekken, de boodschap begrijpen.

De eerste acht jaar van zijn leven woonde de later wereldberoemde kunstenaar hier in Amersfoort, boven de school aan de Kortegracht, vader Mondriaan was er hoofdonderwijzer. Sinds 1994 is het een museum en documentatiecentrum, en nu was het tijd voor een toegankelijker presentatie, vond Baltus. "Kunstwerken hebben we hier helaas nauwelijks, dus concentreren we ons op het levensverhaal van de kunstenaar."

Tekst loopt door onder afbeelding.

Een kubus met half-transparante schermen, met beelden van New York uit de tijd dat de kunstenaar er woonde. Beeld TR Beeld

Oeuvre

Naast twee nieuwe zalen met video-voorstellingen en een uitbreiding van een doe-het-zelf-atelier, vooral gericht op scholieren, kreeg ook het op ware grootte nagebouwde Parijse atelier van Mondriaan een opfrisbeurt tijdens de drie maanden durende verbouwing. Door een videoprojectie zie je de kunstenaar een ketel op het fornuis zetten, even later staat hij rokend bij zijn grammofoon in de witte, met rode, gele en blauwe vlakken beklede ruimte.

Baltus: "Hier realiseer je je hoe ongelofelijk modern Mondriaan was: het was 1923."

Direct bij de entree van het museum is een videopresentatie te zien met een chronologisch overzicht van Mondriaans werk. Baltus: "De meeste mensen kennen vooral zijn abstracte werk, hier laten we zien dat zijn oeuvre veel breder is." En dus begint de presentatie, verspreid over meerdere grote en kleine vierkante schermen met zwarte rand, bij een werk uit 1890, en eindigt in 1944. Geen tekst, geen vertelstem, wél muziek. Van Beethoven tot Gershwin, precies de muziek die Mondriaan zelf ook graag luisterde als hij zijn schilderijen maakte.

Mondriaanhuizen met weinig Mondriaans

Piet Mondriaan werd in Amersfoort geboren, boven de school aan de Kortegracht. Daar is sinds 1994 het Mondriaanhuis. Op zijn achtste verhuisde de familie naar Winterswijk. Die villa aan de Zonnebrink is sinds 2013 voor publiek toegankelijk als Villa Mondriaan, waar de nadruk ligt op de vroege jaren van de kunstenaar. Beide ‘huizen’ hebben weinig échte Mondriaans in bezit, daarvan zijn de meeste in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden