We gaan vaker naar musea, bioscopen en dancefestivals

Koningin Máxima opent in het Mauritshuis de reizende tentoonstelling Tien topstukken on tour. Beeld ANP

Theaters, musea en festivals leunen steeds meer op vrijwilligers, blijkt uit de derde 'Staat van cultuur', een onderzoek van de Boekmanstichting dat vandaag verschijnt. Ze staan achter de bar, knippen kaartjes, geven rondleidingen. De onbetaalde inzet stijgt al jaren, maar groeide tussen 2013 en 2015 nog extra hard met bijna tien procent in de musea en maar liefst 28 procent bij de podiumkunsten.

Ook op een andere manier is het draagvlak voor cultuur gegroeid, concludeert de Boekmanstichting. Zo gaan Nederlanders steeds vaker naar de bioscoop en theater- en muziekfestivals. Ook nam het aantal museumbezoeken fors toe, van 26,5 miljoen in 2013 tot 31,4 miljoen in 2015. Vooral geschiedenismusea profiteren van de extra toeloop, net als de Amsterdamse musea die in trek zijn bij buitenlandse toeristen. Blockbustertentoonstellingen trekken veel eenmalige bezoekers.

Mede door de hogere bezoekersaantallen stegen de eigen inkomsten van de musea tussen 2013 en 2015 met maar liefst 37 procent. Ook haalden ze meer geld op bij fondsen, bedrijven en kansspelen. Dat was ook nodig omdat de overheidsuitgaven aan cultuur laag blijven. Niet alleen de Rijksoverheid heeft flink op cultuur bezuinigd, ook de uitgaven van de provincies en de gemeenten duiken naar beneden. Zo gaven de gemeenten in 2015 dertien procent (circa 230 miljoen euro) minder uit aan cultuur dan in 2012.

Digitalisering

Een trend die de cultuurdeelname negatief lijkt te beïnvloeden is de digitalisering: mensen brengen steeds meer tijd online door. Dat gaat ten koste van lezen: bibliotheken verloren veel leden. Ook de omzet van boekwinkels daalde stevig sinds het begin van deze eeuw, al is er sinds 2015 sprake van een licht herstel. Voor het beoefenen van amateurkunst maken mensen steeds minder tijd; ze verkiezen de smartphone en de tablet boven het muziekinstrument en de schilderskwast.

De Boekmanstichting becijferde ook de exportwaarde van de Nederlandse cultuur: die van muziek is in twee jaar tijd vervijfvoudigd. Dat is vooral de verdienste van populaire dj's als Tiësto, Armin van Buuren en Martin Garrix, die de Nederlandse dance met groot succes aan de man brengen.

Al met al biedt de Nederlandse cultuur een veelzijdige aanblik, met positieve maar ook zorgwekkende kanten, aldus de stichting. Zo leven met name beeldend kunstenaars nog vaak onder de armoedegrens en komt het grote aandeel van vrijwilligers de stabiliteit van de musea en theaters niet altijd ten goede.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden